FOSFAT KISLOTA ERITMALARINI DESULFATIZATSIYA QILISH JARAYONLARINI TADQIQ ETISH VA ULARNI YUQORI KONSENTRATSIYALI MINERAL TUZLARGA QAYTA ISHLASH

Authors

  • Gulnora Ibodullaevna Xalikulova Fargʻona shahar “Oziq-ovqat texnologiyasi va muhandisligi xalqaro instituti” assistenti https://orcid.org/0009-0004-5613-1250
  • Shakhzoda Ismatullaevna Turdialieva Alfraganus universiteti Farmatsiya va kimyo kafedrasi dotsenti, DSc

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.23051072

Abstract

Ushbu maqolada fosfat kislota eritmalarini desulfatizatsiya qilish, yaʼni eritma tarkibidagi sulfat ionlarini kamaytirish hamda hosil boʻlgan mahsulotlarni yuqori konsentratsiyali mineral tuzlarga qayta ishlash jarayonining nazariy va texnologik asoslari koʻrib chiqiladi. Fosfat kislota ishlab chiqarish jarayonida sulfat ionlarining mavjudligi mahsulot sifatiga, keyingi texnologik bosqichlarning samaradorligiga va olinadigan mineral oʻgʻitlarning fizik-kimyoviy xususiyatlariga taʼsir koʻrsatishi mumkin. Tadqiqotda fosfat kislota eritmasini desulfatizatsiya qilish uchun kalsiy saqlovchi reagentlardan foydalanish, sulfat ionlarini kam eruvchan kalsiy sulfat shaklida ajratish va fosfat komponentini saqlab qolish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Jarayonning asosiy texnologik parametrlari — reagent sarfi, harorat, davomiylik, suspenziyaning qattiq-suyuqlik nisbati va pH qiymatining jarayon samaradorligiga taʼsirini aniqlash nazarda tutiladi. Shuningdek, desulfatizatsiyalangan fosfat eritmalarini konsentratsiyalash va yuqori konsentratsiyali mineral tuzlar olish imkoniyatlari koʻrib chiqiladi. Tadqiqot natijalari fosfat xomashyosidan kompleks va konsentrlangan mineral oʻgʻitlar olish texnologiyasini takomillashtirish uchun amaliy ahamiyatga ega.

Keywords

fosfat kislota, desulfatizatsiya, sulfat ionlari, fosfat ionlari, kalsiy sulfat, mineral tuzlar, konsentratsiyalash, mineral oʻgʻit, fosfat xomashyosi

References

Karshiev, B. N., et al. (2025). Sustainable Purification of Wet-Process Phosphoric Acid for High-purity Fertilizer Production. 2025.

Scholz, R. W., Roy, A. H., Brand, F. S., Hellums, D. T., & Ulrich, A. E. (2014). Sustainable Phosphorus Management: A Global Transdisciplinary Roadmap. Springer, 2014.

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son