O‘ZBEKISTON QURILISH MATERIALLARI SANOATIDA TALAB VA ISHLAB CHIQARISH NOMUTANOSIBLIGINI ERTA ANIQLASH INDIKATORLARI VA STRATEGIK QARORLAR MATRITSASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.23013828Abstract
Maqolada O‘zbekiston qurilish materiallari sanoatida talab va ishlab chiqarish o‘rtasidagi nomutanosiblikni qaror qabul qilishdan oldin aniqlashga xizmat qiluvchi indikatorlar tizimi ishlab chiqildi. 2019–2025-yillar trendlari, 2025-yil mavsumiyligi, oltita mahsulot bo‘yicha reja va haqiqiy ishlab chiqarish ko‘rsatkichlari hamda TIF TNning 25-, 68-, 69- va 70-guruhlariga oid tashqi savdo ma’lumotlari tahlil qilindi. Reja bajarilishi, yillik o‘zgarish va tashqi savdo qaramligi bir-birini tekshiruvchi signallar sifatida qo‘llandi. Dalillar yetarliligiga asoslangan D0–D5 matritsasi taklif etildi. Natijalar qurilish oynasi va keramik plitkalar bo‘yicha chuqurlashtirilgan audit zarurligini, yuqori reja bajarilishi esa avtomatik ravishda ortiqcha quvvat mavjudligini anglatmasligini ko‘rsatdi.Keywords
bozor talabi, ishlab chiqarish mutanosibligi, erta ogohlantirish, reja bajarilishi, tashqi savdo qaramligi, S&OP, strategik qarorReferences
Thomé, A. M. T., Scavarda, L. F., Fernandez, N. S., & Scavarda, A. J. (2012). Sales and operations planning: A research synthesis. International Journal of Production Economics. 2012. Vol. 138(1). P. 1–13. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2011.11.027. //doi.org/10.1016/j.ijpe.2011.11. https://doi.org/10.1016/j.ijpe.2011.11.027
Tuomikangas, N., & Kaipia, R. (2014). A coordination framework for sales and operations planning (S&OP): Synthesis from the literature. International Journal of Production Economics. 2014. Vol. 154. P. 243–262. https://doi.org/10.1016/j. ijpe.2014.04.026. //doi.org/10.1016/j. ijpe.2014.04. https://doi.org/10.1016/j
Syntetos, A. A., Babai, Z., Boylan, J. E., Kolassa, S., & Nikolopoulos, K. (2016). Supply chain forecasting: Theory, practice, their gap and future. European Journal of Operational Research. 2016. Vol. 252(1). P. 1–26. https://doi.org/10.1016/j. ejor.2015.11.010. //doi.org/10.1016/j. ejor.2015.11. https://doi.org/10.1016/j
Teece, D. J., Pisano, G., & Shuen, A. (1997). Dynamic Capabilities and Strategic Management. Strategic Management Journal. 1997. Vol. 18(7). P. 509–533. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509::AID-SMJ882>3.0.CO;2-Z. //doi.org/10. https://doi.org/10.1002/(SICI)1097-0266(199708)18:7<509::AID-SMJ882>3.0.CO;2-Z
OECD; European Union; EC-JRC. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User Guide. Paris: OECD Publishing, 2008. https://doi.org/10.1787/9789264043466-en
International Organization for Standardization. ISO 31000:2018 Risk management — Guidelines. Geneva: ISO, 2018.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Iqtisodiy faoliyat turlari bo‘yicha sanoat mahsulotlari ishlab chiqarish hajmi, kod 1.02.01.0020; fizik hajm indeksi, kod 1.02.01.0022. https://siat.stat.uz/data/604/; https://siat.stat. uz/data/571/.
“O‘zsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi. 2025-yilda 50 trln so‘mlik qurilish materiallari ishlab chiqariladi. 13.03.2025.
“O‘zsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi. 2025-yil rejalari to‘liq bajarildi: qurilish materiallari sanoati yangi bosqichga chiqdi. 23.01.2026. https://uzsm.uz/uz/press_center/news/2025-yil-rejalari-to-liq-bajarildi-qurilish-materiallari-sanoatiyangi-bosqichga-chiqdi/.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, SIAT. Tovarlar eksporti hajmi (TIF TN 2 xonali, yillik), kod 1.08.02.0035. https://siat.stat.uz/data/3078/.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, SIAT. Tovarlar importi hajmi (TIF TN 2 xonali, yillik), kod 1.08.03.0044.
O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi, SIAT. Qurilish ishlari hajmi, asosiy kapitalga investitsiyalar va ishga tushirilgan uy-joy maydoni ma’lumotlar to‘plamlari. https://siat.stat.uz/.
O‘zbekiston Respublikasining 2021-yil 11-avgustdagi “Rasmiy statistika to‘g‘risida” O‘RQ–707-son Qonuni. https://lex. uz/docs/-5569619
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 1-dekabrdagi “Qurilish materiallari sanoatini rivojlantirish choratadbirlari to‘g‘risida” PQ–365-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/-7873803
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
