QURILISH KORXONALARINING EKSPORT SALOHIYATI VA EKSPORT FAOLIYATINI QO‘LLAB-QUVVATLASH SAMARADORLIGI

Authors

  • Xulkar Abduladjon qizi Mirzayeva Toshkent arxitektura-qurilish universiteti “Iqtisodiyot va ko‘chmas mulk” kafedrasi o‘qituvchisi

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22931535

Abstract

Maqolada qurilish korxonalari eksport salohiyatining mazmuni, uni tashkil etuvchi omillar va baholash usullari hamda eksport faoliyatini qo‘llab-quvvatlash samaradorligini o‘lchash masalalari tadqiq etilgan. Eksport salohiyati ishlab chiqarish, raqobat, bozor va institutsional tarkibiy qismlardan iborat ko‘p omilli kategoriya sifatida talqin qilingan. Salohiyatdan foydalanish koeffitsiyenti va qo‘llab-quvvatlash samaradorligining qo‘shimchalilik, multiplikator va barqarorlik ko‘rsatkichlariga asoslangan baholash tizimi taklif etilgan. O‘zbekiston qurilish materiallari sanoati eksportining 2021–2026-yillardagi dinamikasi tahlil qilinib, tashqi bozorlardagi salohiyatdan foydalanish darajasi hisoblangan.

Keywords

eksport salohiyati, qurilish korxonasi, qurilish materiallari, salohiyatdan foydalanish koeffitsiyenti, qo‘llab-quvvatlash samaradorligi, qo‘shimchalilik, eksport multiplikatori, yashirin qiyosiy ustunlik

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022 — 2026-yillarga moʻljallangan Yangi Oʻzbekistonning taraqqiyot strategiyasi toʻgʻrisida”gi PF-60-son Farmoni. (n.d.). URL: https://lex.uz/ru/docs/-5841063.

Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha choratadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-21-son Farmoni. (n.d.). URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-8050769.

Porter, M. E. (1990). The Competitive Advantage of Nations. Free Press.

Balassa, B. (1965). Trade Liberalisation and “Revealed” Comparative Advantage. The Manchester School, 33(2), 99–123.

Melitz, M. J. (2003). The Impact of Trade on Intra-Industry Reallocations and Aggregate Industry Productivity. Econometrica, 71(6), 1695–1725.

Decreux, Y., & Spies, J. (2016). Export Potential Assessments: A methodology to identify export opportunities for developing countries. International Trade Centre.

Lederman, D., Olarreaga, M., & Payton, L. (2010). Export promotion agencies: Do they work?. Journal of Development Economics, 91(2), 257–265.

Volpe Martincus C., Carballo J. Is export promotion effective in developing countries? Firm-level evidence on the intensive and extensive margins of exports. (2008). Journal of International Economics, 76(1), 89–106.

Karimov, I. (2026). Qurilish Sanoati Korxonalarining Investitsion Jozibadorligiga Ta’Sir Etuvchi Omillarni Baholashning Nazariy- Uslubiy Yondashuvlari //GREEN ECONOMY AND DEVELOPMENT. 482–488.

Görg, H., Henry, M., & Strobl, E. (2008). Grant Support and Exporting Activity. The Review of Economics and Statistics, 90(1), 168–174.

Qurilish sanoatining o‘sib borayotgan salohiyati. – O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar, sanoat va savdo vazirligi, 2025. – https://invest.gov.uz/uz/post/331

Qurilish materiallari sanoati: mas’ullik, harakat va natija. – “O‘zsanoatqurilishbank” ATB, 2024. – https://sqb.uz

Karimov, Inomjon. “Qurilish korxonalarida investisiyalarni boshqarishning xorijiy tajribalari va ularni mamlakatimizda foydalanish yoʻllari.” Green Economy and Development 3.4 (2025): 665197.

Importga qaramlik, logistika va standartlashtirishdagi muammolar. Prezident qurilish materiallari sohasidagi rejalarni ko‘rib chiqdi. (2025). Gazeta.uz.

Qurilish materiallari eksportini 1,5 mlrd dollarga yetkazish rejalashtirilmoqda. (2026). Sputnik O‘zbekiston.

Qurilish materiallari sanoatida import 11 foizga kamaygan. (2021). Yangi O‘zbekiston (yuz.uz).

“O‘zsanoatqurilishmateriallari” uyushmasi rasmiy sayti, matbuot markazi yangiliklari. – https://uzsm.uz

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son