DAVLAT ISHTIROKIDAGI KORXONALARDA KORPORATIV SHAFFOFLIKNI BAHOLASH VA OSHIRISHNING INSTITUTSIONAL MEXANIZMLARI

Authors

  • Feruza Maxamadjanovna Maxkambayeva

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22931203

Abstract

This article examines the organizational, institutional, and informational aspects of implementing the principles of openness and transparency in corporate governance within state-owned enterprises. The study analyzes the current regulatory and legal framework of the Republic of Uzbekistan concerning state property management and the reform of state-owned enterprises, the strategic indicators for 2021–2025, and the OECD’s updated 2024 approaches to corporate governance of state-owned enterprises. The 2021–2025 strategy sets targets such as reducing the number of stateowned enterprises by 75%, increasing the share of independent members on supervisory boards to 30%, and introducing corporate governance rules in 50% of enterprises. According to the territorial resource of the State Assets Management Agency, the number of enterprises decreased by 61% during 2021–2025 as of the end of 2025. The article proposes an enhanced transparency model encompassing the completeness and timely disclosure of publicly available information, data verifiability, supervisory board independence, conflict-of-interest management, and digital monitoring. As a result, practical recommendations are developed for introducing a measurable KPI system, a unified information disclosure passport, and quarterly transparency monitoring for enterprises.

Keywords

state-owned enterprises, corporate governance, openness, transparency, information disclosure, supervisory board, independent director, compliance, state assets, corporate reporting

References

World Bank. Corporate Governance of State-Owned Enterprises: A Toolkit. — Washington, DC: World Bank, 2014. — DOI: 10.1596/978-1-4648-0222-5.

O‘zbekiston Respublikasining “Axborot erkinligi prinsiplari va kafolatlari to‘g‘risida”gi Qonuni, 2002-yil 12-dekabrdagi 439-II-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

Florini, A. (1999). Does the Invisible Hand Need a Transparent Glove? The Politics of Transparency. Annual World Bank Conference on Development Economics, 163–184.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Iqtisodiyotda davlat ishtirokini qisqartirishning qo‘shimcha chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori, 2024-yil 19-apreldagi PQ-162-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “2021–2025-yillarda davlat ishtirokidagi korxonalarni boshqarish va isloh qilish strategiyasini tasdiqlash to‘g‘risida”gi qarori, 2021-yil 29-martdagi 166-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

O‘zbekiston Respublikasining “Davlat mulkini boshqarish to‘g‘risida”gi Qonuni, 2023-yil 9-martdagi O‘RQ-821-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat ishtirokidagi korxonalar va tijorat banklari faoliyatining samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori, 2026-yil 25-fevraldagi PQ-74-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat ishtirokidagi yirik korxonalarni transformatsiya qilish va xususiylashtirish jarayonlarini jadallashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori, 2024-yil 19-apreldagi PQ-163-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

O‘zbekiston Respublikasining “Korrupsiyaga qarshi kurashish to‘g‘risida”gi Qonuni, 2017-yil 3-yanvardagi O‘RQ- 419-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

O‘zbekiston Respublikasining “Aksiyadorlik jamiyatlari va aksiyadorlarning huquqlarini himoya qilish to‘g‘risida”gi Qonuni, 1996-yil 26-apreldagi 223-I-son (2014-yil 6-maydagi O‘RQ-370-son Qonuni tahririda). (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

Healy P., M., & Palepu K., G. (2001). Information Asymmetry, Corporate Disclosure, and the Capital Markets: A Review of the Empirical Disclosure Literature. Journal of Accounting and Economics, 31(1), 405–440. https://doi.org/10.1016/S0165-4101(01)00018-0

Verrecchia R., E. (2001). Essays on Disclosure. Journal of Accounting and Economics, 32(1), 97–180. https://doi.org/10.1016/S0165-4101(01)00025-8

Bushman R., M., Piotroski J., D., & Smith A., J. (2004). What Determines Corporate Transparency?. Journal of Accounting Research, 42(2), 207–252. https://doi.org/10.1111/j.1475-679X.2004.00136.x

Solomon, J. (2013). Corporate Governance and Accountability. John Wiley & Sons.

OECD. OECD Guidelines on Corporate Governance of State-Owned Enterprises 2024. — Paris: OECD Publishing, 2024. — 83 p. — DOI: 10.1787/18a24f43-en.

OECD. Ownership and Governance of State-Owned Enterprises 2024. — Paris: OECD Publishing, 2024. — 142 p. — DOI: 10.1787/395c9956-en.

OECD. Roadmap for Sustainable Investment Policy Reforms in Uzbekistan. — Paris: OECD Publishing, 2025. — 384 p. — (OECD Investment Policy Reviews). — DOI: 10.1787/20865f29-en.

O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “2021–2025-yillarda davlat ishtirokidagi korxonalarni boshqarish va isloh qilish strategiyasi qabul qilinganligi munosabati bilan O‘zbekiston Respublikasi Hukumatining ayrim qarorlariga o‘zgartirish va qo‘shimchalar kiritish, shuningdek, ba’zilarini o‘z kuchini yo‘qotgan deb hisoblash to‘g‘risida”gi qarori, 2022-yil 26-oktabrdagi 619-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

La Porta R., Lopez-de-Silanes F., Shleifer A., Vishny R. Investor Protection and Corporate Governance. (2000). Journal of Financial Economics, 58(1), 3–27. https://doi.org/10.1016/S0304-405X(00)00065-9

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat ishtirokidagi yirik korxonalarni xalqaro bozorlarda xususiylashtirish to‘g‘risida”gi qarori, 2025-yil 21-apreldagi PQ-145-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

Mallin C., A. (2019). Corporate Governance. Oxford University Press. https://doi.org/10.1093/hebz/9780198806769.001.0001

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “Davlat ishtirokidagi korxonalar va tijorat banklari faoliyatining samaradorligini oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qarori, 2026-yil 25-fevraldagi PQ-74-son. (2026). O‘zbekiston Respublikasi Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi.

Shleifer, A., & Vishny R., W. (1997). A Survey of Corporate Governance. The Journal of Finance, 52(2), 737–783. https://doi.org/10.1111/j.1540-6261.1997.tb04820.x

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son