IJTIMOIY TADBIRKORLIKNI DAVLAT TOMONIDAN MOLIYAVIY QOʻLLABQUVVATLASHNING XORIJIY MODELLARI: QIYOSIY TAHLIL
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22852862Abstract
Maqolada ijtimoiy tadbirkorlikni davlat tomonidan moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning xorijiy amaliyoti qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot uchun besh parametrdan iborat yagona analitik ramka ishlab chiqilgan: qoʻllab-quvvatlash huquqiy asosi, resurs manbai, yetkazish kanali, riskning taqsimlanishi va chiqish mexanizmi. Ushbu ramka asosida Janubiy Koreya, Buyuk Britaniya, Italiya va Qozogʻiston amaliyoti tahlil qilinib, moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning toʻrtta modeli ajratilgan: fiskal-subsidiya, bozor-vositachilik, institutsional-imtiyoz va aralash oʻtish modeli. Tadqiqotning asosiy natijasi sifatida modellar oʻrtasidagi “fiskal yuk — institutsional talab” almashuvi aniqlangan va uning asosida oʻtish iqtisodiyoti mamlakatlari uchun vositalarni joriy etish ketma-ketligi asoslangan. Buyuk Britaniyaning ijtimoiy investitsiya soliq imtiyozi tajribasi misolida soliq ragʻbatlantirish vositasining oʻzi investitsion talabni yarata olmasligi koʻrsatilganKeywords
ijtimoiy tadbirkorlik, ijtimoiy korxona, xorijiy tajriba, qiyosiy tahlil, davlat moliyaviy qoʻllab-quvvatlashi, sertifikatlash, ijtimoiy investitsiya, kafolat mexanizmi, vositalarni joriy etish ketma-ketligiReferences
Borzaga C., Defourny J. (eds.) The Emergence of Social Enterprise. – London: Routledge, 2001. – 400 p.
Defourny J., Nyssens M. Social Enterprise in Europe: Recent Trends and Developments // Social Enterprise Journal.
– 2008. – Vol. 4, No. 3. – P. 202–228.
Kerlin J.A. A Comparative Analysis of the Global Emergence of Social Enterprise // VOLUNTAS: International Journal
of Voluntary and Nonprofit Organizations. – 2010. – Vol. 21, No. 2. – P. 162–179.
Nicholls A. The Institutionalization of Social Investment: The Interplay of Investment Logics and Investor Rationalities
// Journal of Social Entrepreneurship. – 2010. – Vol. 1, No. 1. – P. 70–100.
Doherty B., Haugh H., Lyon F. Social Enterprises as Hybrid Organizations: A Review and Research Agenda //
International Journal of Management Reviews. – 2014. – Vol. 16, No. 4. – P. 417–436.
Santos F.M. A Positive Theory of Social Entrepreneurship // Journal of Business Ethics. – 2012. – Vol. 111, No. 3. – P.
–351.
Salamon L.M. Of Market Failure, Voluntary Failure, and Third-Party Government // Nonprofit and Voluntary Sector
Quarterly. – 1987. – Vol. 16, No. 1–2. – P. 29–49.
Act on the Promotion of Social Enterprises (Republic of Korea, 2007) // Social Enterprise Promotion Act: The Case of
South Korea. – URL: www.socioeco.org
Korea’s Social Enterprise Policies. Social Economic Development Web Portal (Korea Social Enterprise Promotion
Agency maʼlumotlari asosida). – URL: se.wda.gov.tw
How Policy Is Building a Social Economy in South Korea // Nonprofit Quarterly. – URL: nonprofitquarterly.org
Better Society Capital (Big Society Capital). Our History. – URL: bettersocietycapital.com
Use SITR to Raise Money for Your Social Enterprise: Venture Capital Schemes Guidance. – GOV.UK. – URL: www.
gov.uk
Legge 8 novembre 1991, n. 381 “Disciplina delle cooperative sociali” (Italiya Respublikasi).
Qozogʻiston Respublikasining Tadbirkorlik kodeksi, 6-1-bob. – URL: adilet.zan.kz
Providing Government Grants for Social Entrepreneurship Entities. Electronic Government of the Republic of
Kazakhstan. – URL: egov.kz
European Commission. Social Enterprises and Their Ecosystems in Europe: Comparative Synthesis Report. –
Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2020. – 194 p.
European Investment Fund. EaSI Financial Instruments. – URL: www.eif.org
OECD. Social Impact Investment 2019: The Impact Imperative for Sustainable Development. – Paris: OECD Publishing,
– 210 p.
Xomidov M.X., Foziljonov R.Q., Doʻsmatov M.E. Mamlakatimizda davlat tomonidan tadbirkorlik sohani qoʻllabquvvatlanishi
ahamiyati va hozirgi holati. – 2024. – B. 65–74. – DOI: 10.5281/zenodo.10912753.
Sanayeva D.T. Oʻzbekistonda kichik biznes va tadbirkorlik sohasini rivojlantirishda xorij tajribasini qoʻllashda ularning
ulkan imkoniyatlaridan foydalanish // Journal of Contemporary World Studies. – 2025. – Vol. 3, No. 1. – B. 84–93. –
DOI: 10.5281/zenodo.14744260.
Narmetova D.A. Oʻzbekistonda kichik biznesning iqtisodiy salohiyati: statistik tahlil va rivojlanish istiqbollari //
Innovations in Science and Technologies. – 2025. – Maxsus son. – B. 254–260. – DOI: 10.5281/zenodo.15619810.
Turopova N., Abdullayev K. Oʻzbekistonda kichik biznes va oilaviy tadbirkorlik // Journal of Universal Science Research.
– 2024. – Vol. 2, No. 11. – B. 123–126. – DOI: 10.5281/zenodo.14170389.
BMT Taraqqiyot dasturi. Oʻzbekistonda ayollar tadbirkorligi: baholash va tavsiyalar. – Toshkent: BMTTD, 2025. – 96 b.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

