IJTIMOIY TADBIRKORLIKNI DAVLAT TOMONIDAN MOLIYAVIY QOʻLLABQUVVATLASHNING XORIJIY MODELLARI: QIYOSIY TAHLIL

Authors

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22852862

Abstract

Maqolada ijtimoiy tadbirkorlikni davlat tomonidan moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning xorijiy amaliyoti qiyosiy tahlil qilingan. Tadqiqot uchun besh parametrdan iborat yagona analitik ramka ishlab chiqilgan: qoʻllab-quvvatlash huquqiy asosi, resurs manbai, yetkazish kanali, riskning taqsimlanishi va chiqish mexanizmi. Ushbu ramka asosida Janubiy Koreya, Buyuk Britaniya, Italiya va Qozogʻiston amaliyoti tahlil qilinib, moliyaviy qoʻllab-quvvatlashning toʻrtta modeli ajratilgan: fiskal-subsidiya, bozor-vositachilik, institutsional-imtiyoz va aralash oʻtish modeli. Tadqiqotning asosiy natijasi sifatida modellar oʻrtasidagi “fiskal yuk — institutsional talab” almashuvi aniqlangan va uning asosida oʻtish iqtisodiyoti mamlakatlari uchun vositalarni joriy etish ketma-ketligi asoslangan. Buyuk Britaniyaning ijtimoiy investitsiya soliq imtiyozi tajribasi misolida soliq ragʻbatlantirish vositasining oʻzi investitsion talabni yarata olmasligi koʻrsatilgan

Keywords

ijtimoiy tadbirkorlik, ijtimoiy korxona, xorijiy tajriba, qiyosiy tahlil, davlat moliyaviy qoʻllab-quvvatlashi, sertifikatlash, ijtimoiy investitsiya, kafolat mexanizmi, vositalarni joriy etish ketma-ketligi

References

Borzaga C., Defourny J. (eds.) The Emergence of Social Enterprise. – London: Routledge, 2001. – 400 p.

Defourny J., Nyssens M. Social Enterprise in Europe: Recent Trends and Developments // Social Enterprise Journal.

– 2008. – Vol. 4, No. 3. – P. 202–228.

Kerlin J.A. A Comparative Analysis of the Global Emergence of Social Enterprise // VOLUNTAS: International Journal

of Voluntary and Nonprofit Organizations. – 2010. – Vol. 21, No. 2. – P. 162–179.

Nicholls A. The Institutionalization of Social Investment: The Interplay of Investment Logics and Investor Rationalities

// Journal of Social Entrepreneurship. – 2010. – Vol. 1, No. 1. – P. 70–100.

Doherty B., Haugh H., Lyon F. Social Enterprises as Hybrid Organizations: A Review and Research Agenda //

International Journal of Management Reviews. – 2014. – Vol. 16, No. 4. – P. 417–436.

Santos F.M. A Positive Theory of Social Entrepreneurship // Journal of Business Ethics. – 2012. – Vol. 111, No. 3. – P.

–351.

Salamon L.M. Of Market Failure, Voluntary Failure, and Third-Party Government // Nonprofit and Voluntary Sector

Quarterly. – 1987. – Vol. 16, No. 1–2. – P. 29–49.

Act on the Promotion of Social Enterprises (Republic of Korea, 2007) // Social Enterprise Promotion Act: The Case of

South Korea. – URL: www.socioeco.org

Korea’s Social Enterprise Policies. Social Economic Development Web Portal (Korea Social Enterprise Promotion

Agency maʼlumotlari asosida). – URL: se.wda.gov.tw

How Policy Is Building a Social Economy in South Korea // Nonprofit Quarterly. – URL: nonprofitquarterly.org

Better Society Capital (Big Society Capital). Our History. – URL: bettersocietycapital.com

Use SITR to Raise Money for Your Social Enterprise: Venture Capital Schemes Guidance. – GOV.UK. – URL: www.

gov.uk

Legge 8 novembre 1991, n. 381 “Disciplina delle cooperative sociali” (Italiya Respublikasi).

Qozogʻiston Respublikasining Tadbirkorlik kodeksi, 6-1-bob. – URL: adilet.zan.kz

Providing Government Grants for Social Entrepreneurship Entities. Electronic Government of the Republic of

Kazakhstan. – URL: egov.kz

European Commission. Social Enterprises and Their Ecosystems in Europe: Comparative Synthesis Report. –

Luxembourg: Publications Office of the European Union, 2020. – 194 p.

European Investment Fund. EaSI Financial Instruments. – URL: www.eif.org

OECD. Social Impact Investment 2019: The Impact Imperative for Sustainable Development. – Paris: OECD Publishing,

– 210 p.

Xomidov M.X., Foziljonov R.Q., Doʻsmatov M.E. Mamlakatimizda davlat tomonidan tadbirkorlik sohani qoʻllabquvvatlanishi

ahamiyati va hozirgi holati. – 2024. – B. 65–74. – DOI: 10.5281/zenodo.10912753.

Sanayeva D.T. Oʻzbekistonda kichik biznes va tadbirkorlik sohasini rivojlantirishda xorij tajribasini qoʻllashda ularning

ulkan imkoniyatlaridan foydalanish // Journal of Contemporary World Studies. – 2025. – Vol. 3, No. 1. – B. 84–93. –

DOI: 10.5281/zenodo.14744260.

Narmetova D.A. Oʻzbekistonda kichik biznesning iqtisodiy salohiyati: statistik tahlil va rivojlanish istiqbollari //

Innovations in Science and Technologies. – 2025. – Maxsus son. – B. 254–260. – DOI: 10.5281/zenodo.15619810.

Turopova N., Abdullayev K. Oʻzbekistonda kichik biznes va oilaviy tadbirkorlik // Journal of Universal Science Research.

– 2024. – Vol. 2, No. 11. – B. 123–126. – DOI: 10.5281/zenodo.14170389.

BMT Taraqqiyot dasturi. Oʻzbekistonda ayollar tadbirkorligi: baholash va tavsiyalar. – Toshkent: BMTTD, 2025. – 96 b.

Downloads

Published

2026-09-11
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son