DISPERS SISTEMALARINING TURLARI VA ULARNING YO‘L BITUMLARINING XOSSALARIGA TA’SIRINI TADQIQ QILISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22853559Abstract
Tadqiqot yo‘l bitumlarining kolloid-dispers tuzilishi, ularning tarkibiy komponentlari, dispers tizimlarining turlari
hamda ushbu tizimlarning bitumlarning ekspluatatsion xossalariga ta’sirini tahlil qilishga bag‘ishlangan. Bitumlarning
asfaltenlar, smolalar va moylardan tashkil topgan kolloid tizimi, neft dispers sistemalari hamda murakkab strukturaviy birliklar
konsepsiyasi yoritilgan. Shuningdek, «zol», «gel» va «zol-gel» tipidagi dispers tuzilmalarning o‘ziga xos xususiyatlari
hamda ularning bitumning qovushqoqligi, elastikligi, issiqlikka bardoshliligi, adgezion xossalari va eskirish jarayonlariga
ta’siri ilmiy manbalar asosida tahlil qilingan. Tadqiqot natijalari yo‘l bitumlarining kolloid tuzilishini maqsadli boshqarish
orqali ularning fizik-mexanik va ekspluatatsion ko‘rsatkichlarini yaxshilash hamda uzoq muddat xizmat qiluvchi yo‘l
qoplamalarini yaratish imkoniyatlarini ko‘rsatadi
Keywords
yo‘l bitumi, kolloid-dispers tizim, neft dispers sistemasi, asfaltenlar, smolalar, moylar, zol, gel, zol-gel, adgeziya, qovushqoqlik, elastiklik, ekspluatatsion xossalarReferences
Литвинец И. В. Влияние ингибирующих присадок на процесс образования асфальтосмолопарафиновых
отложений нефтяных дисперсных систем / И. В. Литвинец. – Томск: Изд-во ТГУ, 2016. – 181 с.
Попова Е. С., Прозорова И. В. Влияние амфифильного полимера и карбоновых кислот на структурно-
механические свойства высокопарафинистой нефти // Проблемы геологии и освоения недр. – Томск: Изд-во
Томского политехнического университета, 2022. – 374 с.
Туманян Б. П. Научные и прикладные аспекты теории нефтяных дисперсных систем. – М.: Тума Групп; Техника,
– 336 с.
Глаголева О. Ф., Рогачев С. П. Закономерности нелинейного изменения свойств нефтяных систем //
Нефтепереработка и нефтехимия. – 2009. – № 4. – С. 10–13.
Чернышева Е. А., Пискунов И. В., Капустин В. М. Повышение эффективности процесса перегонки нефти на
НПЗ путем предварительного оптимального смешения сырья // Нефтехимия. – 2020. – Т. 20. – № 1. – С. 3–19.
Лихтерова Н. М., Анисимов Д. И., Журавлева В. Д. Механизм термолиза компонентов топлив для реактивных
двигателей // Мир нефтепродуктов. – 2020. – № 4. – С. 40–44.
Галимов Р. А. Влияние внешних воздействий на размеры частиц нефтяных дисперсных систем // Вестник
технологического университета. – 2015. – Т. 18. – № 4. – С. 120–124.
Лесин В. И. Особенности релаксации вязкости неньютоновской нефти после воздействия градиентами
скорости и магнитными полями // Нефтепромысловое дело. – 2008. – № 1. – С. 43–46.
Сангариева Э. Н., Мусостов Ш. И., Ибрагимов А. А. Взаимосвязь дисперсной структуры и свойств нефтяных
битумов, полученных по различным технологиям // Вестник магистратуры. – 2021. – № 4-1 (115). – URL: https://
cyberleninka.ru/article/n/vzaimosvyaz-dispersnoy-struktury-i-svoystv-neftyanyh-bitumov-poluchennyh-po-razlichnymtehnologiyam
(дата обращения: 03-07-2026).
Юдина Н. В., Неброгина Н. А., Прозорова И. В. Состав смолисто-асфальтеновых компонентов межфазных
слоев водонефтяных эмульсий // Петролеомика. – 2021. – Т. 1. – С. 49–56.
Сафиева Р. З. Контроль начальных стадий фазообразования в нефтяных дисперсных системах // Химия и
технология топлив и масел. – 2020. – № 2. – С. 52–56.
Khujakulov A. F., Abdullaeva Sh. Sh. Comparative analysis of the quality of raw materials and products in the production
of road bitumens // “Fan va texnologiyalar taraqqiyoti” ilmiy-texnikaviy jurnali. – 2025. – № 5. – B. 94–100.
Хужакулов А. Ф., Абдуллаева Ш. Ш. Улучшение коллоидных и эксплуатационных свойств дорожных битумов
на основе гудрона // “Yangi O‘zbekiston: Ilmiy tadqiqotlar” mavzusidagi respublika 72-ko‘p tarmoqli ilmiy masofaviy
onlayn konferensiya materiallari to‘plami, 31-01-2025. – Toshkent: “Tadqiqot”, 2025. – B. 119–120.
Хужакулов А. Ф., Абдуллаева Ш. Ш. Коллоидные структуры битума для обеспечения долговечности и прочности
дорожных покрытий // “Yangi O‘zbekiston: Ilmiy tadqiqotlar” mavzusidagi respublika 72-ko‘p tarmoqli ilmiy masofaviy
onlayn konferensiya materiallari to‘plami, 31-01-2025. – Toshkent: “Tadqiqot”, 2025. – B. 124–126.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

