BENZIN TARKIBIDAGI KISLOROD MIQDORINI ANIQLASH: TAHLIL USULLARI VA ULARNING AMALIY AHAMIYATI

Authors

  • Nozim To‘xtayev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22817549

Abstract

Mazkur maqolada benzin tarkibidagi umumiy kislorod miqdorini aniqlashning zamonaviy analitik usullari
ko‘rib chiqiladi: gaz xromatografiyasi asosidagi individual oksigenatlarni aniqlash usuli (ASTM D 4815), kislorodga selektiv
alanga-ionlanish detektorli gaz xromatografiya usuli (ASTM D 5599) va yordamchi ekspress usullar (FTIR spektroskopiya,
elementar tahlil). Benzinga oksigenatlar (metanol, etanol, MUBE, EUBE va boshqalar) qo‘shilishining texnologik va
ekologik sabablari, ularning oktan sonini oshirish hamda zararli chiqindilarni kamaytirishdagi roli tahlil qilinadi. Individual
komponentlar asosida umumiy kislorod miqdorini hisoblash formulasi keltiriladi, usullarning aniqligi va qo‘llanilish
sohalari taqqoslanadi, shuningdek, benzin tarkibidagi kislorod miqdorining me’yoriy hujjatlar (ASTM D 4814) talablariga
muvofiqligini nazorat qilish masalalari yoritiladi.

Keywords

benzin, kislorod miqdori, oksigenatlar, MUBE, etanol, gaz xromatografiyasi, ASTM D 4815, ASTM D 5599, oktan soni.

Author Biography

Nozim To‘xtayev

Osiyo xalqaro universiteti, “Muhandislik va texnologiyalar” kafedrasi o‘qituvchisi.

References

1. ASTM D4815-21. Standard Test Method for Determination of MTBE, ETBE, TAME, DIPE, tertiary-Amyl Alcohol and

C1 to C4 Alcohols in Gasoline by Gas Chromatography. - West Conshohocken, PA: ASTM International, 2021.

2. ASTM D5599-18. Standard Test Method for Determination of Oxygenates in Gasoline by Gas Chromatography and

Oxygen Selective Flame Ionization Detection. - West Conshohocken, PA: ASTM International, 2018.

3. ASTM D4814. Standard Specification for Automotive Spark-Ignition Engine Fuel. - West Conshohocken, PA: ASTM

International.

4. EN 228:2012+A1:2017. Automotive fuels - Unleaded petrol - Requirements and test methods. - Brussels: CEN.

5. EN 1601:1997. Liquid petroleum products - Determination of organic oxygenate compounds and total organically

bound oxygen content in unleaded petrol - Method by gas chromatography (O-FID). - Brussels: CEN.

6. Directive 2009/30/EC of the European Parliament and of the Council of 23 April 2009 amending Directive 98/70/EC

as regards the specification of petrol, diesel and gas-oil.

7. Speight J.G. Handbook of Petroleum Product Analysis. - 2nd ed. - Hoboken: John Wiley & Sons, 2015.

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son