OLIY TA’LIM MUASSASALARINING AKADEMIK JARAYONLARINI RAQAMLI TRANSFORMATSIYA QILISHDA SEMANTIK ONTOLOGIYALARNI QO‘LLASHNING USLUBIY ASOSLARI.

Authors

  • Musobek Raximbayev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22814868

Abstract

Oliy ta’lim tizimida akademik faoliyatni raqamlashtirish jarayonlarida semantik ontologiyaning o‘rni va
ahamiyati tadqiq etilgan. Tadqiqotning maqsadi universitet axborot tizimlarida, xususan, TDIUda yangi yaratilgan AFR
(Akademik faoliyatni raqamlashtirish) platformasida to‘plangan o‘quv, ilmiy va me’yoriy ma’lumotlarni uzluksiz integratsiya
qilish imkonini beruvchi yagona semantik ontologik modelni ishlab chiqishdan iborat. Ishda ma’lumotlarni intellektual tahlil
qilish, bilimlar graflari (Knowledge Graphs) va tizimli modellashtirish usullaridan foydalanilgan

Keywords

semantik ontologiya, akademik faoliyat, raqamli transformatsiya, bilimlar graflari (Knowledge Graphs), ma’lumotlar integratsiyasi, intellektual boshqaruv tizimlari, akademik yuklama, sun’iy intellekt

Author Biography

Musobek Raximbayev

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
To‘rtko‘l fakulteti dekan o‘rinbosari

 

References

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi “Davlat oliy taʼlim muassasalarining akademik va

tashkiliy-boshqaruv mustaqilligini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-60-son qarori //

URL: https://lex.uz/docs/-5793261

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2021-yil 24-dekabrdagi “Oliy taʼlim tashkilotlari bitiruvchilarining ishga

joylashishiga koʻmaklashish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-61-son qarori // URL: https://lex.uz/

uz/docs/-7386917

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 5-iyundagi “Oliy taʼlim muassasalarida taʼlim sifatini oshirish va

ularning mamlakatda amalga oshirilayotgan keng qamrovli islohotlarda faol ishtirokini taʼminlash boʻyicha qoʻshimcha

chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-3775-son qarori // URL: https://lex.uz/ru/docs/-3765586

Chen Y., Peng T., Pu Y., Ji Y. Application of Knowledge Graph in Education: A Review // IEEE Access. – 2020. – Vol.

– P. 153068-153081.

Gruber T.R. A translation approach to portable ontology specifications // Knowledge Acquisition. – 1993. – Vol. 5, №

– P. 199–220.

Studer R., Benjamins V.R., Fensel D. Knowledge engineering: Principles and methods // Data & Knowledge

Engineering. – 1998. – Vol. 25, № 1–2. – P. 161–197.

Berners-Lee T., Hendler J., Lassila O. The Semantic Web // Scientific American. – 2001. – Vol. 284, № 5. – P. 34–43.

Abu-Salih B., Alotaibi S. A systematic literature review of knowledge graph construction and application in education //

Heliyon. – 2024. – Vol. 10, № 3. – Article e25383.

Chen P., Lu Y., Zheng V.W., Chen X., Yang B. KnowEdu: A System to Construct Knowledge Graph for Education //

IEEE Access. – 2018. – Vol. 6. – P. 31553–31563.

Fettach Y., Ghogho M., Benatallah B. Knowledge Graphs in Education and Employability: A Survey on Applications

and Techniques // IEEE Access. – 2022. – Vol. 10. – P. 80174–80183.

Meissner R., Köbis L. Annotated Knowledge Graphs for Teaching in Higher Education // Web Engineering (ICWE

. Lecture Notes in Computer Science, Vol. 12128. – Cham: Springer, 2020. – P. 551–555.

Pereira C.K., Siqueira S.W.M., Nunes B.P., Dietze S. Linked Data in Education: A Survey and a Synthesis of Actual

Research and Future Challenges // IEEE Transactions on Learning Technologies. – 2018. – Vol. 11, № 3. – P. 400–412.

Devlin J., Chang M.-W., Lee K., Toutanova K. BERT: Pre-training of Deep Bidirectional Transformers for Language

Understanding // Proceedings of NAACL-HLT 2019. – Minneapolis, 2019. – P. 4171–4186.

Reimers N., Gurevych I. Sentence-BERT: Sentence Embeddings using Siamese BERT-Networks // Proceedings of

EMNLP-IJCNLP 2019. – Hong Kong, 2019. – P. 3982–3992.

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son