FERMER XO‘JALIKLARINING INTENSIV RIVOJLANISHIDA INVESTITSION QARORLARNI QABUL QILISHNING KO‘P MEZONLI VA RISKKA MOS MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22702232Abstract
Maqolada fermer xo‘jaliklarining intensiv rivojlanishida investitsion qarorlarni baholash va tanlash masalalari
tadqiq etilgan. Agrar ishlab chiqarishda investitsiyalar samaradorligini faqat NPV yoki IRR kabi an’anaviy moliyaviy
ko‘rsatkichlar asosida baholash mavsumiy pul oqimlari, iqlim va hosildorlik risklari, suv taqchilligi hamda aktivlarning
o‘zaro bog‘liqligini to‘liq hisobga olish imkonini bermasligi asoslangan. Shu sababli iqtisodiy qaytim, mavsumiy likvidlik,
risk, aktivlar komplementarligi, ekologik samara, institutsional amalga oshirish imkoniyati, innovatsion qobiliyat va ichki
qayta investitsiya salohiyatini birlashtiruvchi ko‘p mezonli va riskka moslashuvchan yondashuv taklif etilgan. Mazkur yondashuvda
NPV, IRR, MIRR, EVA, cash gap, CCC, DSCR, sezgirlik tahlili, real opsionlar, aktivlar mosligi va qayta investitsiya
koeffitsienti kabi ko‘rsatkichlardan foydalanish nazarda tutiladi. Natijada fermer xo‘jaligida investitsiya tanlovi eng
yuqori daromadlilikka ega alohida aktivni tanlashga emas, balki xo‘jalikning asosiy cheklovini bartaraf etuvchi va butun
ishlab chiqarish tizimining barqarorligini oshiruvchi investitsiya paketini shakllantirishga yo‘naltiriladi.
Keywords
fermer xo‘jaligi, investitsiya, intensiv rivojlanish, NPV, IRR, MIRR, mavsumiy likvidlik, DSCR, risk, aktivlar komplementarligi, ekologik samara, qayta investitsiyaReferences
Fisher I. The Theory of Interest: As Determined by Impatience to Spend Income and Opportunity to Invest It. – New
York: Macmillan, 1930. – 566 p. – URL: Online Library of Liberty – The Theory of Interest
Ross S.A., Westerfield R.W., Jaffe J.F., Jordan B.D. Corporate Finance. – 12th ed. – New York: McGraw-Hill Education,
– 1008 p. – URL: Google Books – Corporate Finance
Myers S.C., Majluf N.S. Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not
have // Journal of Financial Economics. – 1984. – Vol. 13, No. 2. – P. 187–221. – DOI: 10.1016/0304-405X(84)90023-0.
– URL: ScienceDirect / DOI
Schultz T.W. Transforming Traditional Agriculture. – New Haven: Yale University Press, 1964. – 212 p. – URL: Google
Books – Transforming Traditional Agriculture
Hayami Y., Ruttan V.W. Agricultural Development: An International Perspective. – 2nd rev. and expanded ed. –
Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1985. – 506 p. – URL: Google Books – Agricultural Development
Williamson O.E. The Economic Institutions of Capitalism: Firms, Markets, Relational Contracting. – New York: Free
Press, 1985. – 450 p. – URL: Google Books – The Economic Institutions of Capitalism
Committee on World Food Security (CFS). Principles for Responsible Investment in Agriculture and Food Systems. –
Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2014. – [EB/OL]. – URL: FAO/CFS rasmiy manbasi
Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Knowledge, Innovation and Digitalization Can
Transform Agriculture in Uzbekistan. – 6 March 2023. – [EB/OL]. – URL: FAO rasmiy manbasi
World Bank. From Root to Fruit: Growing the Horticulture Sector in Uzbekistan. – Washington, DC: World Bank, 15
April 2025. – [EB/OL]. – URL: World Bank rasmiy manbasi
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.

