FERMER XO‘JALIKLARINING INTENSIV RIVOJLANISHIDA INVESTITSION QARORLARNI QABUL QILISHNING KO‘P MEZONLI VA RISKKA MOS MEXANIZMINI TAKOMILLASHTIRISH

Authors

  • Baxadir Rashidov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22702232

Abstract

Maqolada fermer xo‘jaliklarining intensiv rivojlanishida investitsion qarorlarni baholash va tanlash masalalari
tadqiq etilgan. Agrar ishlab chiqarishda investitsiyalar samaradorligini faqat NPV yoki IRR kabi an’anaviy moliyaviy
ko‘rsatkichlar asosida baholash mavsumiy pul oqimlari, iqlim va hosildorlik risklari, suv taqchilligi hamda aktivlarning
o‘zaro bog‘liqligini to‘liq hisobga olish imkonini bermasligi asoslangan. Shu sababli iqtisodiy qaytim, mavsumiy likvidlik,
risk, aktivlar komplementarligi, ekologik samara, institutsional amalga oshirish imkoniyati, innovatsion qobiliyat va ichki
qayta investitsiya salohiyatini birlashtiruvchi ko‘p mezonli va riskka moslashuvchan yondashuv taklif etilgan. Mazkur yondashuvda
NPV, IRR, MIRR, EVA, cash gap, CCC, DSCR, sezgirlik tahlili, real opsionlar, aktivlar mosligi va qayta investitsiya
koeffitsienti kabi ko‘rsatkichlardan foydalanish nazarda tutiladi. Natijada fermer xo‘jaligida investitsiya tanlovi eng
yuqori daromadlilikka ega alohida aktivni tanlashga emas, balki xo‘jalikning asosiy cheklovini bartaraf etuvchi va butun
ishlab chiqarish tizimining barqarorligini oshiruvchi investitsiya paketini shakllantirishga yo‘naltiriladi.

Keywords

fermer xo‘jaligi, investitsiya, intensiv rivojlanish, NPV, IRR, MIRR, mavsumiy likvidlik, DSCR, risk, aktivlar komplementarligi, ekologik samara, qayta investitsiya

Author Biography

Baxadir Rashidov

Nukus davlat texnika universiteti mustaqil izlanuvchisi

References

Fisher I. The Theory of Interest: As Determined by Impatience to Spend Income and Opportunity to Invest It. – New

York: Macmillan, 1930. – 566 p. – URL: Online Library of Liberty – The Theory of Interest

Ross S.A., Westerfield R.W., Jaffe J.F., Jordan B.D. Corporate Finance. – 12th ed. – New York: McGraw-Hill Education,

– 1008 p. – URL: Google Books – Corporate Finance

Myers S.C., Majluf N.S. Corporate financing and investment decisions when firms have information that investors do not

have // Journal of Financial Economics. – 1984. – Vol. 13, No. 2. – P. 187–221. – DOI: 10.1016/0304-405X(84)90023-0.

– URL: ScienceDirect / DOI

Schultz T.W. Transforming Traditional Agriculture. – New Haven: Yale University Press, 1964. – 212 p. – URL: Google

Books – Transforming Traditional Agriculture

Hayami Y., Ruttan V.W. Agricultural Development: An International Perspective. – 2nd rev. and expanded ed. –

Baltimore: Johns Hopkins University Press, 1985. – 506 p. – URL: Google Books – Agricultural Development

Williamson O.E. The Economic Institutions of Capitalism: Firms, Markets, Relational Contracting. – New York: Free

Press, 1985. – 450 p. – URL: Google Books – The Economic Institutions of Capitalism

Committee on World Food Security (CFS). Principles for Responsible Investment in Agriculture and Food Systems. –

Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations, 2014. – [EB/OL]. – URL: FAO/CFS rasmiy manbasi

Food and Agriculture Organization of the United Nations (FAO). Knowledge, Innovation and Digitalization Can

Transform Agriculture in Uzbekistan. – 6 March 2023. – [EB/OL]. – URL: FAO rasmiy manbasi

World Bank. From Root to Fruit: Growing the Horticulture Sector in Uzbekistan. – Washington, DC: World Bank, 15

April 2025. – [EB/OL]. – URL: World Bank rasmiy manbasi

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son