TUMANLAR SANOAT SALOHIYATINI INTEGRAL BAHOLASH ASOSIDA KICHIK SANOAT ZONALARINI JOYLASHTIRISHNING TASHKILIY-IQTISODIY MODELI (BUXORO VILOYATI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22701390Abstract
Maqolada hududiy sanoat rivojlanishidagi tumanlararo nomutanosiblikni kamaytirishning institutsional vositasi
sifatida kichik sanoat zonalarini (KSZ) ilmiy asoslangan tarzda joylashtirish masalasi tadqiq etilgan. Buxoro viloyati
misolida hudud sanoat salohiyatini tabiiy-resurs, mehnat, ishlab chiqarish, infratuzilmaviy, investitsion-moliyaviy va innovatsion
xususiy salohiyatlar bo‘yicha xususiy ko‘rsatkichlarni chiziqli min–maks normallashtirish va vaznli yig‘indi asosida
yagona integral indeksga (ISP) keltirish uslubiyati taklif qilingan. Uslubiyat tumanlarni salohiyat darajasi bo‘yicha to‘rt
klasterga ajratish hamda «salohiyat–natija» matritsasi orqali sanoat siyosatining ustuvor yo‘nalishlarini aniqlash imkonini
beradi. Integral baholash natijalari asosida kichik sanoat zonalarini joylashtirishning besh mezonli ball-reyting tizimi, boshqaruvning
«yagona operator» modeli, rezidentlarni saralashning ball-reyting mezonlari hamda samaradorlikni monitoring
qilishning sakkiz ko‘rsatkichli tizimi ishlab chiqilgan.
Keywords
hudud sanoat salohiyati, integral indeks, kichik sanoat zonalari, tumanlarni klasterlash, ball-reyting tizimi, yagona operator, hududiy konvergensiya, tabaqalashtirilgan sanoat siyosatiReferences
O‘zbekiston Respublikasining 2020-yil 17-fevraldagi «Maxsus iqtisodiy zonalar to‘g‘risida»gi O‘RQ-604-son Qonuni.
https://lex.uz/ru/docs/-4737511?ONDATE=23.01.2025%2000
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 9-martdagi «Kichik sanoat zonalari to‘g‘risidagi nizomni
tasdiqlash haqida»gi 134-son qarori. https://lex.uz/docs/4758585
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 12-oktabrdagi «Sanoat va uning bazaviy tarmoqlarini jadal
rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PF-169-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-6633676
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 4-martdagi «Maxsus iqtisodiy va sanoat zonalari faoliyatining
samaradorligini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida»gi PF-41-son Farmoni. https://lex.uz/
docs/7420262
Krugman P. Geography and Trade. – Cambridge, MA: MIT Press, 1991. – 156 p.
Fujita M., Thisse J.-F. Economics of Agglomeration: Cities, Industrial Location, and Globalization. 2nd ed. – Cambridge:
Cambridge University Press, 2013. – 544 p.
Farole T. Special Economic Zones in Africa: Comparing Performance and Learning from Global Experiences. –
Washington, DC: The World Bank, 2011. – 306 p.
Porter M. E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 1990. – 855 p.
Hausmann R., Hidalgo C. A. et al. The Atlas of Economic Complexity: Mapping Paths to Prosperity. – Cambridge, MA:
MIT Press, 2014. – 368 p.
Becattini G., Bellandi M., De Propris L. (eds.). A Handbook of Industrial Districts. – Cheltenham: Edward Elgar, 2009.
– 964 p.
Foray D. Smart Specialisation: Opportunities and Challenges for Regional Innovation Policy. – London: Routledge,
– 122 p.
Saaty T. L., Vargas L. G. Models, Methods, Concepts and Applications of the Analytic Hierarchy Process. 2nd ed. –
New York: Springer, 2012. – 346 p.
OECD, JRC – European Commission. Handbook on Constructing Composite Indicators: Methodology and User
Guide. – Paris: OECD Publishing, 2008. – 158 p.
Nizomov A. B., Yavmutov D. Sh., Qosimova H. J. Buxoro viloyati sanoat korxonalarining innovatsion rivojlanish
tendensiyalari va istiqbolli yo‘nalishlari: monografiya. – Buxoro, 2024.
Yusupov A. T., Axmedov T. M., To‘xliyev N. va boshq. O‘zbekiston hududlarida sanoat salohiyatini oshirish va
modernizatsiyalashning ijtimoiy-iqtisodiy mexanizmlari. – Toshkent, 2023.
Buxoro viloyati statistika boshqarmasi ma’lumotlari. 2010–2025-yillar. – Buxoro, 2026.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
