TEXNOGEN CHIQINDILAR ASOSIDA MNA-1 VA MNA-2 FAOL KIMYOVIY QOʻSHIMCHALARINI SINTEZ QILISH VA SEMENT XAMIRINING REOLOGIK KOʻRSATKICHLARINI BOSHQARISH

Authors

  • Nodir Muhamedov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22371330

Abstract

Neft-gaz va kimyo sanoatida hosil bo‘ladigan texnogen chiqindilarni qayta ishlash asosida MNA-1 va MNA-2
faol kimyoviy qo‘shimchalarini olish sharoitlari hamda ularning sement xamirining suv talabchanligiga ta’siri o‘rganildi.
MNA-1 lignosulfonatni, MNA-2 esa ishlatilgan monoetanolamin eritmasining kub qoldig‘ini fosforlash yo‘li bilan olindi.
Tajribalarda MNA-1 uchun komponentlarning 1:1:1 molyar nisbati, 80 °C harorat va 40 minutlik ishlov maqbul natija berdi;
MNA-2 uchun esa 1:1:1 nisbat, 75 °C va 40 minut tanlandi. MNA-1 miqdori 0,2–1,5% oralig‘ida oshirilganda sement xamirining
suv talabchanligi 5,0–34,0% ga, MNA-2 1–15% miqdorda qo‘llanganda 5,0–30,4% ga kamaydi. Ayniqsa, MNA-1
ning nisbatan kichik dozada sezilarli suv kamaytiruvchi ta’sir ko‘rsatishi uning sement tizimlari uchun istiqbolli mahalliy
modifikator ekanini ko‘rsatadi.

Keywords

texnogen chiqindi, lignosulfonat, monoetanolamin, MNA-1, MNA-2, fosforlash, sement xamiri, suv talabchanligi, superplastifikator, reologiya.

Author Biography

Nodir Muhamedov

Toshkent arxitektura qurilish universiteti
Qurilish va atrof muhit muhandisligi kafedrasi katta o‘qituvchisi

References

Plank J., Sakai E., Miao C.W., Yu C., Hong J.X. Chemical admixtures – Chemistry, applications and their impact

on concrete microstructure and durability // Cement and Concrete Research. – 2015. – Vol. 78. – P. 81–99. DOI:

1016/j.cemconres.2015.05.016.

Bian R.B., Miao C.W., Shen J. Review of chemical structures and synthetic methods for polycarboxylate superplasticizers

// Eighth CANMET/ACI International Conference on Superplasticizers and Other Chemical Admixtures in Concrete. –

Sorrento, 2006. – P. 133–144.

Spiratos N., Pagé M., Mailvaganam N.P., Malhotra V.M., Jolicoeur C. Superplasticizers for Concrete: Fundamentals

Technology, and Practice. – Ottawa, 2006. – 322 p.

Houst Y.F., Bowen P., Perche F. et al. Design and function of novel superplasticizers for more durable high performance

concrete // Cement and Concrete Research. – 2008. – Vol. 38. – P. 1197–1209.

ГОСТ 30744-2001. Цементы. Методы испытаний с использованием полифракционного песка. – М.: Госстрой

России, 2001.

ГОСТ 30459-2008. Добавки для бетонов и строительных растворов. Определение и оценка эффективности. –

М.: Стандартинформ, 2010.

ГОСТ 24211-2008. Добавки для бетонов и строительных растворов. Общие технические условия. – М.:

Стандартинформ, 2010.

Фаликман В.Р., Вовк А.И. Особенности взаимодействия полиметиленполинафталинсульфонатов разного

молекулярного веса с мономинералами портландцементного клинкера // Химические добавки для бетонов. –

М.: НИИЖБ, 1987. – С. 17–29.

Ушеров-Маршак А.В. Добавки нового поколения // Химические и минеральные добавки в бетон. – Харьков:

Колорит, 2005. – С. 45–50.

Fan W., Stoffelbach F., Rieger J. et al. A new class of organosilane-modified polycarboxylate superplasticizers with low

sulfate sensitivity // Cement and Concrete Research. – 2012. – Vol. 42. – P. 166–172.

Giraudeau C., d’Espinose de Lacaillerie J.-B., Souguir Z. et al. Surface and intercalation chemistry of polycarboxylate

copolymers in cementitious systems // Journal of the American Ceramic Society. – 2009. – Vol. 92, No. 11. – P.

–2488.

Каримов М.У., Джалилов А.Т., Самигов Н.А. Изучение ИК-спектров и влияния на свойства цементных систем

пластифицирующих добавок на основе ацетоноформальдегидной смолы // Узбекский химический журнал. –

– № 4. – С. 41–46.

Downloads

Published

2026-09-01
Vol. 4 No. 9 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 9-son