YUQORI TEXNOLOGIYALI SANOAT TARMOQLARIDA QO‘SHILGAN QIYMATNI OSHIRISH MASALALARI: O‘ZBEKISTON VA JANUBIY KOREYA TAJRIBASI MISOLIDA

Authors

  • Ozoda Ashirmetova

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22271254

Abstract

Yuqori texnologiyali sanoat tarmoqlarida qo‘shilgan qiymatni oshirish masalalari Janubiy Koreya va O‘zbekiston
tajribasini qiyosiy tahlil qilish asosida o‘rganilgan. Janubiy Koreyaning sanoatlashtirishdan innovatsion iqtisodiyotga
o‘tish bosqichlari, davlat sanoat siyosatining roli hamda ilmiy-tadqiqot va tajriba-konstruktorlik ishlariga (ITTKI) yo‘naltirilgan
xarajatlar dinamikasi tahlil qilinib, O‘zbekiston sanoatining amaldagi holati bilan qiyoslangan. Tadqiqot natijalari
asosida yuqori texnologiyali sanoat tarmoqlarida qo‘shilgan qiymatni oshirishga ta’sir etuvchi institutsional, texnologik va
inson kapitali bilan bog‘liq asosiy omillar aniqlangan. Shuningdek, Janubiy Koreya tajribasining O‘zbekiston sharoitida
qo‘llash mumkin bo‘lgan jihatlari baholanib, sanoatning texnologik salohiyatini mustahkamlash, global qiymat zanjirlaridagi
ishtirokini kengaytirish va eksport diversifikatsiyasini jadallashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan

Keywords

qo‘shilgan qiymat, yuqori texnologiyali sanoat, global qiymat zanjiri, innovatsiya, ITTKI xarajatlari, Janubiy Koreya tajribasi, chaebol, sanoat siyosati, eksport diversifikatsiyasi, inson kapitali.

Author Biography

Ozoda Ashirmetova

Bank-moliya akademiyasi, “Moliya” yo‘nalishi magistranti

References

Amsden, A. H. Asia’s Next Giant: South Korea and Late Industrialization. — New York; Oxford: Oxford University

Press, 1989.

Chang, H.-J. Kicking Away the Ladder: Development Strategy in Historical Perspective. — London: Anthem Press,

Gereffi, G., Humphrey, J., Sturgeon, T. The Governance of Global Value Chains // Review of International Political

Economy. — 2005. — Vol. 12, No. 1. — P. 78–104.

OECD. Trade in Value Added (TiVA); Science, Technology and Innovation Scoreboard: asosiy ko‘rsatkichlar va

metodologiya. — Paris: OECD, 2023.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi va sanoatni rivojlantirishga oid tegishli farmon

va qarorlar. — Toshkent, 2023.

O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. Rasmiy statistik ma’lumotlar, 2024–2025-yillar. — Toshkent, 2025.

Porter, M. E. Competitive Advantage: Creating and Sustaining Superior Performance. — New York: Free Press, 1985.

UNIDO. Industrial Development Report: yuqori texnologiyali sanoat va qo‘shilgan qiymat tahlili. — Vienna: United

Nations Industrial Development Organization, 2024.

Wade, R. Governing the Market: Economic Theory and the Role of Government in East Asian Industrialization. —

Princeton: Princeton University Press, 1990.

WIPO. World Intellectual Property Indicators: patent arizalari statistikasi. — Geneva: World Intellectual Property

Organization, 2025.

World Bank. World Development Indicators: Research and Development Expenditure (% of GDP); High-Technology

Exports (% of Manufactured Exports). — Washington, DC: World Bank, 2024.

Downloads

Published

2026-08-01
Vol. 4 No. 8 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 8-son