KORXONALARDA BULUTLI HISOBLASH TEXNOLOGIYALARIDAN FOYDALANISHNING GLOBAL VA MILLIY AMALIYOTI TAHLILI

Authors

  • Sohib Jumaev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.22257812

Abstract

Korxonalarda bulutli hisoblash texnologiyalaridan foydalanishning global va milliy amaliyoti qiyosiy jihatdan
tahlil qilingan. Tadqiqot statistik tahlil, qiyosiy-tahliliy yondashuv, kontent-tahlil va tizimli yondashuv metodlari asosida
amalga oshirilgan. Gartner, IDC, Synergy Research Group va Eurostat ma’lumotlari asosida global bulut bozorining
hajmi, tarkibi va konsentratsiya darajasi baholangan hamda Yevropa Ittifoqi korxonalarida bulutli xizmatlardan foydalanish
darajasi tahlil qilingan. O‘zbekiston misolida milliy suveren bulut infratuzilmasining shakllanishi, ma’lumotlarni lokalizatsiya
qilish rejimi va uning korxonalar uchun iqtisodiy oqibatlari o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari asosida milliy statistikada
korxonalarning bulutli xizmatlardan foydalanish darajasini o‘lchashga mo‘ljallangan ko‘rsatkichni shakllantirish zarurati
asoslangan hamda Eurostat metodologiyasiga muvofiq milliy monitoring modulini joriy etish bo‘yicha uslubiy taklif ishlab
chiqilgan.

Keywords

bulutli hisoblash, IaaS, PaaS, SaaS, gibrid bulut, suveren bulut, bulut bozori konsentratsiyasi, ma’lumotlar lokalizatsiyasi, UzCloud, Eurostat metodologiyasi, raqamli infratuzilma.

Author Biography

Sohib Jumaev

Muhammad al-Xorazmiy nomidagi Toshkent axborot texnologiyalari
universiteti Boshlang‘ich kasaba uyushma qo‘mitasi raisi

References

Gartner. Gartner Forecasts Worldwide Public Cloud End-User Spending to Total $723 Billion in 2025. Press release.

– 19 November 2024. – URL: Gartner.

Gartner. Gartner Forecasts Worldwide Public Cloud End-User Spending to Reach Nearly $500 Billion in 2022. Press

release. – 19 April 2022. – URL: Gartner.

IDC. Worldwide Software and Public Cloud Services Spending Guide. – Framingham, MA: International Data

Corporation, 2026. – March.

Synergy Research Group. Q2 Cloud Market Passes $143 Billion; Highest Growth Rate in Eight Years. – Reno, NV,

– 30 July. – URL: Synergy Research Group.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 5-oktabrdagi PF-6079-son “Raqamli O‘zbekiston — 2030”

strategiyasini tasdiqlash va uni samarali amalga oshirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonun hujjatlari

ma’lumotlari milliy bazasi. – URL: Lex.uz.

Mell P., Grance T. The NIST Definition of Cloud Computing. NIST Special Publication 800-145. – Gaithersburg, MD:

National Institute of Standards and Technology, 2011. – 7 p.

Armbrust M., Fox A., Griffith R. et al. A View of Cloud Computing // Communications of the ACM. – 2010. – Vol. 53,

No. 4. – P. 50–58.

Buyya R., Yeo C. S., Venugopal S., Broberg J., Brandic I. Cloud Computing and Emerging IT Platforms: Vision, Hype,

and Reality for Delivering Computing as the 5th Utility // Future Generation Computer Systems. – 2009. – Vol. 25, No.

– P. 599–616.

Gartner. Gartner Says Worldwide Sovereign Cloud IaaS Spending Will Total $80 Billion in 2026. Press release. – 9

February 2026. – URL: Gartner.

Eurostat. Cloud Computing – Statistics on the Use by Enterprises. Statistics Explained; dataset isoc_cicce_use. Data

extracted January 2026. – URL: Eurostat.

McKinsey & Company. Projecting the Global Value of Cloud: $3 Trillion Is Up for Grabs for Companies That Go Beyond

Adoption. – 28 November 2022. – URL: McKinsey & Company.

Flexera. Flexera 2026 State of the Cloud Report. 15th annual edition. – Itasca, IL, 2026. – 18 March. – URL: Flexera.

UzCloud. O‘zbekistonning suveren bulutli provayderi: platforma va xizmatlar. – Toshkent: “O‘zbektelekom” AJ, 2026.

– URL: UzCloud.

Spot.uz. UZTELECOM Qo‘qon, Buxoro va Toshkent viloyatida yangi ma’lumotlar markazlarini quradi. – 2026-yil

-mart. – URL: Spot.uz.

O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 2-iyuldagi O‘RQ-547-son “Shaxsga doir ma’lumotlar to‘g‘risida”gi Qonuni (2021-

yil 16-apreldan kuchga kirgan lokalizatsiya talabi bilan) // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi.

Gazeta.uz. Deputatlar shaxsga doir ma’lumotlarni lokalizatsiya qilish tartibiga o‘zgartirishlarni ma’qulladi. – 2026-yil

-yanvar. – URL: Gazeta.uz.

UNDP. Digital Economy of Uzbekistan: The State of Digital Entrepreneurship and Artificial Intelligence. – Tashkent:

United Nations Development Programme, 2025.

IDC. European Public Cloud Spending Forecast, 2024–2029. Press release prEUR153716725. – Framingham, MA,

Center for Analysis of ICT. Uzbekistan Digital Economy: Overview and Vision 2030. – Tashkent, 2024. – November.

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. Raqamli iqtisodiyot: rasmiy statistika. – Toshkent, 2026. – URL:

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi.

Downloads

Published

2026-08-01
Vol. 4 No. 8 (2026): «Muhandislik va Iqtisodiyot» jurnali 8-son