RAQAMLI TRANSFORMATSIYA VA INNOVATSION IQTISODIYOT SHAROITIDA SANOATLASHUVNING USTUVOR YO‘NALISHLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.22195876Abstract
Ushbu maqolada raqamli transformatsiya va innovatsion iqtisodiyotning O‘zbekiston sanoatining yetakchi
tarmoqlariga ta’siri 2016–2025-yillar rasmiy statistik ma’lumotlari asosida tahlil qilingan. Tadqiqot oziq-ovqat, to‘qimachilik,
metallurgiya va avtomobilsozlik tarmoqlari misolida o‘tkazilib, raqamli texnologiyalarning har bir tarmoqqa ta’siri o‘sha
tarmoqning texnologik xususiyati va muammosiga mos ravishda farqlanishi asoslangan. Metallurgiya va avtomobilsozlik
tarmoqlari 2016–2025-yillarda mos ravishda 23,7 va 22,9 barobar o‘sib, sanoatning eng jadal rivojlanayotgan bo‘g‘inlariga
aylangan, biroq ularning kapital sig‘imi yuqoriligi bandlik salohiyatini cheklaydi. Global innovatsiya indeksi ma’lumotlariga
ko‘ra, O‘zbekistonda ilmiy tadqiqot va ishlanmalarga xarajat yalpi ichki mahsulotning atigi 0,16 foizini tashkil etishi raqamli
transformatsiyani sekinlashtiruvchi asosiy omil sifatida ko‘rsatilgan. Tahlil asosida sanoatni raqamli transformatsiya qilish
siyosatining to‘rt bosqichli sikli, ya’ni raqamli infratuzilma, malakali kadrlar, innovatsion salohiyat va tarmoqqa mos siyosat
asoslangan.
Keywords
raqamli transformatsiya, innovatsion iqtisodiyot, sanoatlashuv, to‘rtinchi sanoat inqilobi, texnologik uklad, qo‘shilgan qiymat, texnologik tarkib, sanoat robototexnikasi, innovatsion salohiyat, milliy innovatsiya tizimi, raqamlashtirish salohiyati, ustuvor yo‘nalish.References
Acemoglu D., Restrepo P. Robots and Jobs: Evidence from US Labor Markets // Journal of Political Economy. – 2020.
– Vol. 128, No. 6. – P. 2188–2244.
Brynjolfsson E., McAfee A. The Second Machine Age: Work, Progress, and Prosperity in a Time of Brilliant Technologies.
– New York: W. W. Norton & Company, 2014. – 306 p.
Cohen W. M., Levinthal D. A. Absorptive Capacity: A New Perspective on Learning and Innovation // Administrative
Science Quarterly. – 1990. – Vol. 35, No. 1. – P. 128–152.
Freeman C. Technology Policy and Economic Performance: Lessons from Japan. – London: Pinter Publishers, 1987.
– 155 p.
Gereffi G., Fernandez-Stark K. Global Value Chain Analysis: A Primer. – Durham: Duke University CGGC, 2016. – 34
p.
World Intellectual Property Organization (WIPO). Global Innovation Index 2024: Unlocking the Promise of Social
Entrepreneurship. – Geneva: WIPO, 2024. – [Elektron resurs]. – URL: https://www.wipo.int/global_innovation_index/uz/; https://siat.stat.uz/ (murojaat sanasi: 17.08.2026).
Perez C. Technological Revolutions and Financial Capital: The Dynamics of Bubbles and Golden Ages. – Cheltenham:
Edward Elgar, 2002. – 198 p.
Porter M. E., Heppelmann J. E. How Smart, Connected Products Are Transforming Competition // Harvard Business
Review. – 2014. – Vol. 92, No. 11. – P. 64–88.
Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. – Geneva: World Economic Forum, 2016. – 172 p.
Sturgeon T., Van Biesebroeck J. Global Value Chains in the Automotive Industry // International Journal of Technological
Learning, Innovation and Development. – 2011. – Vol. 4, No. 1–3. – P. 181–205.
Trienekens J. H. Agricultural Value Chains in Developing Countries: A Framework for Analysis // International Food and
Agribusiness Management Review. – 2011. – Vol. 14, No. 2. – P. 51–82.
Абдурахмонов Қ. Х. Рақамли иқтисодиёт: Жанубий Корея тажрибаси ва ундан Ўзбекистонда фойдаланиш
истиқболлари // Бизнес-эксперт. – 2018. – № 4 (124).
Бодрунов С. Д. Ноономика. – М.: Культурная революция, 2018. – 432 с.
Введение в «Цифровую» экономику / под общ. ред. А. В. Кешелава. – М.: ВНИИГеосистем, 2017. – 28 с.
Ғуломов С. С., Аюпов Р. Х., Абдуллаев О. М., Балтабаева Г. Р. Рақамли иқтисодиётда блокчейн технологиялари.
– Тошкент: Молия, 2019. – 447 б.
Глазьев С. Ю. Рывок в будущее: Россия в новых технологическом и мирохозяйственном укладах. – М.:
Книжный мир, 2018. – 768 с.
Иванов В. В., Малинецкий Г. Г. Цифровая экономика: мифы, реальность, перспектива. – М.: РАН, 2017. – 64 с.
Исламов Б. Х. Цифровая экономика: вызовы и возможности для Узбекистана. – Ташкент: ИЭИ при МЭР РУз,
– 186 с.
Ўлмасов А., Ваҳобов А. В. Иқтисодиёт назарияси: дарслик. – Тошкент: IQTISOD-MOLIYA, 2014. – 480 б.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.
