BYUDJET TASHKILOTLARIDA ICHKI AUDITDA MUHIMLIK DARAJASINI RISKQA BOGʻLIQ HISOBLASH METODIKASI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.21390567Keywords:
ichki audit, muhimlik darajasi, audit riski, ishchi muhimlik, muhimlik bazasi, riskka yo‘naltirilgan audit, byudjet tashkiloti, davlat sektori.Abstract
Maqolada byudjet tashkilotlarida ichki auditda muhimlik darajasini aniqlash muammosi tahlil qilingan va
uning ko‘pincha hujjatlashtirilgan hisob-kitobsiz, subyekttiv belgilangani aniqlangan. Muammoni hal etish uchun muhimlikni
risk darajasi bilan bog‘laydigan metodika taklif etilgan: umumiy muhimlik Mumumiy = Baza × F(R) formulasi orqali
hisoblanadi, bunda F(R) — riskka bog‘liq foiz; ishchi muhimlik Mishchi = Mumumiy × k (k = 0,50–0,75); shuningdek, uch
darajali muhimlik tuzilmasi joriy etiladi. Metodika tekshiruv qamrovi va tanlanma hajmini risk darajasiga bog‘lash hamda
audit natijalarining xalqaro qiyoslanuvchanligini ta’minlash imkonini beradi.
References
International Auditing and Assurance Standards Board. ISA 320: Materiality in Planning and Performing an Audit. –
New York: IFAC, (2023).
International Auditing and Assurance Standards Board. ISA 530: Audit Sampling. – New York: IFAC, (2023).
Шеремет А.Д. Комплексный анализ хозяйственной деятельности. – М.: ИНФРА-М, (2017). – 415 с.
INTOSAI. ISSAI 2320. Materiality in Planning and Performing an Audit. – Vienna: INTOSAI, (2019).
Arens A.A., Elder R.J., Beasley M.S. Auditing and Assurance Services: An Integrated Approach. – Boston: Pearson,
(2017).
Robertson J.C., Louwers T.J. Auditing and Assurance Services. – New York: McGraw-Hill, (2018).
The Institute of Internal Auditors. Global Internal Audit Standards. – Lake Mary, Florida: The IIA, (2024). – 130 p.
Messier W.F., Glover S.M., Prawitt D.F. Auditing & Assurance Services: A Systematic Approach. – New York:
McGraw-Hill, (2019).
Ўзбекистон Республикаси Олий таълим, фан ва инновациялар вазирлиги Ички аудит хизматининг 2024 йил
фаолияти якунлари бўйича йиллик ҳисоботи. – Тошкент, (2025).
Ўзбекистон Республикасининг Бюджет кодекси. ЎРҚ-360-сон, (2013). // Қонунчилик маълумотлари миллий
базаси (www.lex.uz).
Ўзбекистон Республикасининг «Аудиторлик фаолияти тўғрисида»ги Қонуни. ЎРҚ-677-сон, (2021). // www.
lex.uz.
INTOSAI. ISSAI 100. Fundamental Principles of Public-Sector Auditing. – Vienna: INTOSAI, (2019).
Eilifsen A., Messier W.F. Materiality Guidance of the Auditing Standards. // Auditing: A Journal of Practice & Theory,
(2), (2015). 3-26 p.
Власова И.Е. Риск-ориентированный подход в организации внутреннего аудита. // Международный
бухгалтерский учет, 21(3), (2018). 245-258 с.
Pickett K.H.S. The Internal Auditing Handbook. 3rd ed. – Chichester: John Wiley & Sons, (2010). – 1056 p.
Eilifsen A., Hamilton E.L., Messier W.F. The Importance of Quantifying Materiality. // Accounting Horizons,
(3), (2021). 77-97 p.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.