BUYUK BRITANIYADA BILVOSITA SOLIQLAR TIZIMINING EVOLYUTSIYASI

Malika Sharipova

BUYUK BRITANIYADA BILVOSITA SOLIQLAR TIZIMINING EVOLYUTSIYASI

Authors

Malika Sharipova

Keywords:

bilvosita soliqqa tortish, qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS), aksiz solig‘i, alkogol soliqlari islohoti, yoqilg‘i boji muzlatilishi, fiskal siyosat, Buyuk Britaniya

Abstract

Ushbu maqolada 2026-yilgacha Buyuk Britaniyada bilvosita soliqqa tortish tizimining evolyutsiyasi tahlil
qilinadi. Tadqiqot uchta asosiy yo‘nalishga qaratilgan: qo‘shilgan qiymat solig‘i (QQS), alkogol va tamaki mahsulotlariga
qo‘llaniladigan aksiz soliqlari hamda avtomobillar bilan bog‘liq ekologik soliqlar. Tahlil natijalari Buyuk Britaniyada
soliqqa tortish siyosati daromadlarni soliqqa tortishdan iste’molni soliqqa tortishga bosqichma-bosqich o‘tganligini ko‘rsatadi.
Maqolada QQS tizimining samaradorligi va mavjud imtiyozlarning davlat byudjeti daromadlariga ta’siri baholanadi.
Shuningdek, 2023-yilda amalga oshirilgan alkogol soliqlari islohoti hamda ekologik soliqlarning iqtisodiy va ekologik
samaradorligi tahlil qilinadi. Tadqiqot natijalari yoqilg‘i boji stavkalarining uzoq muddat muzlatib qo‘yilishi davlat byudjeti
daromadlarining kamayishiga olib kelganini, elektr avtomobillari ulushining ortishi esa amaldagi fiskal mexanizmlarni
qayta ko‘rib chiqishni talab etishini ko‘rsatadi. Uzoq muddatli fiskal barqarorlikni ta’minlash maqsadida yo‘llardan foydalanish
uchun to‘lov tizimi kabi yangi soliqqa tortish mexanizmlarini joriy etish zarurligi asoslanadi

Author Biography

Malika Sharipova

University of Economics and Pedagogy
Iqtisodiyot kafedrasi assistenti

References

Adam, S., Browne, J., & Heady, C. (2010). Taxation in the UK. In The Mirrlees Review: Dimensions of Tax Design (pp.

–43). Oxford: Oxford University Press.

HM Revenue & Customs. (2023). Alcohol Duty Reform: Guidance on the New Strength-Based System and Draught

Relief. London: GOV.UK.

HM Treasury. (2023). Spring Budget 2023: Alcohol Duty Overhaul. London: Open Government Licence.

Office for Budget Responsibility. (2024). Economic and Fiscal Outlook – November 2024 (Analysis of the Fuel Duty

Freeze). London: OBR.

Office for National Statistics. (2025). UK Environmental Accounts: Environmental and Motoring Taxes. London: ONS.

OECD. (2024). Global Revenue Statistics: Evaluating the VAT Revenue Ratio (VRR). Paris: OECD Publishing.

BUYUK BRITANIYADA BILVOSITA SOLIQLAR TIZIMINING EVOLYUTSIYASI