QUYOSH HOVUZLARIDA SODIR BO‘LUVCHI ISSIQLIK JARAYONLARINING BIR O‘LCHAMLI MATEMATIK MODELI

QUYOSH HOVUZLARIDA SODIR BO‘LUVCHI ISSIQLIK JARAYONLARINING BIR O‘LCHAMLI MATEMATIK MODELI

Authors

  • M.M. Maxmudova
  • J.J. Kamolov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20818921

Keywords:

quyosh hovuzi; bir o‘lchamli matematik model; issiqlik o‘tkazuvchanligi; tuz gradienti; issiqlik akkumulyatsiyasi; termik samaradorlik

Abstract

Tuz gradientli quyosh hovuzlarida sodir bo‘ladigan issiqlik jarayonlarini hovuz chuqurligi bo‘yicha tavsiflashga
mo‘ljallangan bir o‘lchamli nostatsionar matematik model ishlab chiqilgan. Modelda quyosh nurlanishining suv-tuz
muhitida yutilishi, konveksiya bo‘lmagan zonadagi issiqlik o‘tkazuvchanligi, hovuz sirtidagi konvektiv, radiatsion va bug‘lanish
bilan bog‘liq issiqlik yo‘qotishlari, shuningdek, hovuz tubidan tuproq qatlamiga uzatiladigan issiqlik oqimi kompleks
tarzda hisobga olingan. Modelning fizik asosini issiqlik o‘tkazuvchanlik tenglamasi, energiya balansi, Buger–Lambert
qonuni hamda chegaraviy shartlar tizimi tashkil etadi. Hisoblash natijalari konveksiya bo‘lmagan zona qalinligi 0,6–1,2 m
oralig‘ida bo‘lganda pastki konvektiv zonada issiqlikni samarali akkumulyatsiya qilish imkoniyati ortishini ko‘rsatdi. Taklif
etilgan model quyosh hovuzlarini muhandislik jihatidan loyihalashda termik samaradorlikni, qatlamlar barqarorligini va
issiqlikni saqlash muddatini oldindan baholash uchun ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi

Author Biographies

M.M. Maxmudova

Buxoro davlat universiteti tayanch doktoranti

J.J. Kamolov

Buxoro davlat universiteti Geliofizika, qayta tiklanuvchi
energiya manbalari va elektronika kafedrasi o‘qituvchisi

References

Duffie, J. A., & Beckman, W. A. (2013). Solar Engineering of Thermal Processes. Wiley.

Kooi, C. F. (1979). The steady-state salt-gradient solar pond. Solar Energy, 23(1), 37–45.

Rabl, A., & Nielsen, C. E. (1975). Solar ponds for space heating. Solar Energy, 17(1), 1–12.

Hull, J. R. (1980). Computer simulation of solar pond thermal behavior. Solar Energy, 25(1), 33–40.

Sukhatme, S. P., & Nayak, J. K. (2017). Solar Energy: Principles of Thermal Collection and Storage. McGraw-Hill

Education.

Saksena, R. K. (2015). Mathematical modeling of salt-gradient solar ponds. Renewable Energy Reviews, 12, 145–158.

Viskanta, R., & Toor, J. S. (1973). Absorption of solar radiation in ponds. Solar Energy, 14(2), 149–165.

El-Sebaii, A. A. (2005). Thermal performance of a shallow solar pond. Applied Energy, 82(2), 173–183.

Wang, J., & Seyed-Yagoobi, J. (1994). Effects of water turbidity and salt concentration levels on penetration of solar

radiation under water. Solar Energy, 52(5), 429–438.

Tabor, H., & Matz, R. (1965). Solar pond project. Solar Energy, 9(4), 177–182.

Incropera, F. P., & DeWitt, D. P. (2011). Fundamentals of Heat and Mass Transfer. Wiley.

Sayigh, A. A. M. (2012). Solar Energy Engineering. Academic Press.

Karakas, H., & Baytas, A. C. (2002). Performance analysis of a solar pond with a diffuse reflector. Applied Energy,

(2), 527–548.

Weinberger, H. (1964). The physics of the solar pond. Solar Energy, 8(2), 45–56.

Xie, H., et al. (2016). One-dimensional mathematical model for thermal performance of a salt-gradient solar pond.

Energy Procedia, 91, 101–110.

Nielsen, C. E. (1988). Nonconvective salt-gradient solar ponds. Solar Energy Utilization, 11, 445–454.

Al-Nimr, M. A. (1998). A dynamic model of a solar pond with a diffuse reflector. Applied Energy, 60(1), 17–29.

Jaefarzadeh, M. R. (2004). Thermal behavior of a small salt-gradient solar pond. Solar Energy, 77(3), 281–290.

Assari, M. R., et al. (2015). Experimental and numerical investigation of thermal behavior of a solar pond. Solar

Energy, 114, 214–226.

Sayer, I. S., et al. (2016). Salt-gradient solar ponds: A review and feasibility study. Renewable and Sustainable Energy

Reviews, 58, 1132–1144.

Suarez, F., et al. (2010). A dynamic model of a salt-gradient solar pond. Solar Energy, 84(9), 1706–1715.

Leblanc, J., et al. (2011). Solar ponds: A review of the 21st-century status. Renewable and Sustainable Energy

Reviews, 15(4), 1787–1797.

Ouni, A., et al. (2003). Simulation of the thermodynamic behavior of a salt-gradient solar pond. Solar Energy, 75(5),

–383.

Downloads

Published

2026-06-01
Loading...