SANOAT KORXONALARIGA XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB ETISHDA ILG‘OR XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI TAHLILI

SANOAT KORXONALARIGA XORIJIY INVESTITSIYALARNI JALB ETISHDA ILG‘OR XORIJIY MAMLAKATLAR TAJRIBALARIDAN FOYDALANISH IMKONIYATLARI TAHLILI

Authors

  • Musobek Samijonov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20777158

Keywords:

xorijiy to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar (XTI), maxsus iqtisodiy zonalar, davlat-xususiy sheriklik, soliq imtiyozlari, sanoat modernizatsiyasi, O‘zbekiston, raqobatbardoshlik

Abstract

Ushbu maqolada sanoat korxonalariga xorijiy to‘g‘ridan-to‘g‘ri investitsiyalar (XTI) jalb etishda ilg‘or xorijiy
davlatlar — Singapur, Germaniya, Xitoy, Polsha va Angliya — qo‘llayotgan strategiyalar hamda siyosat instrumentlari
tizimli tahlil qilinadi. Tadqiqotda 2010–2024-yillar davomida ushbu mamlakatlarning XTI jalb etish hajmi, huquqiy-me’yoriy
bazasi, soliq imtiyozlari tizimi, maxsus iqtisodiy zonalar (MEZ) modellari va davlat-xususiy sheriklik mexanizmlari qiyosiy
o‘rganilib, O‘zbekiston sanoatiga eng mos keluvchi strategik yondashuvlar aniqlanadi. UNCTAD ma’lumotlariga ko‘ra,
2023-yilda global XTI hajmi 1,37 trillion AQSh dollarini tashkil etgan bo‘lsa-da, rivojlanayotgan davlatlar ushbu kapitalning
29 foizini jalb etgan. Tadqiqot natijalariga ko‘ra, barqaror huquqiy muhit, raqobatbardosh soliq rejimi va me’yoriy-huquqiy
islohotlar XTI jalb etishda hal qiluvchi omil bo‘lib, O‘zbekiston uchun ushbu tajribalardan samarali foydalanish imkoniyatlari
katta.

Author Biography

Musobek Samijonov

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
“Yashil” iqtisodiyot kafedrasi
3-bosqich tayanch doktoranti (PhD)


References

Alfaro L., Chanda A., Kalemli-Ozcan S., Sayek S. Does foreign direct investment promote growth? Exploring the role

of financial markets on linkages // Journal of Development Economics. – 2010. – Vol. 91, No. 2. – P. 242–256. DOI:

1016/j.jdeveco.2009.09.004.

Asian Development Bank. Private Sector Assessment for Uzbekistan. – Manila: Asian Development Bank, 2022.

Azimov A. O‘zbekistonda xorijiy investitsiyalarning huquqiy muhiti va uni takomillashtirish yo‘llari // Toshkent iqtisodiyot

universiteti ilmiy jurnali. – 2022. – № 3(1). – B. 12–28.

Blonigen B. A., Piger J. Determinants of foreign direct investment // Canadian Journal of Economics. – 2014. – Vol. 47,

No. 3. – P. 775–812. DOI: 10.1111/caje.12091.

Dunning J. H. International Production and the Multinational Enterprise. – London: Allen & Unwin, 1981.

Dunning J. H. The eclectic (OLI) paradigm of international production: Past, present and future // International Journal

of the Economics of Business. – 2001. – Vol. 8, No. 2. – P. 173–190. DOI: 10.1080/13571510110051441.

European Bank for Reconstruction and Development. Transition Report 2023–24: Transitions Big and Small. – London:

EBRD, 2023.

Farole T., Akinci G. (eds.). Special Economic Zones: Progress, Emerging Challenges, and Future Directions. –

Washington, D.C.: World Bank, 2011.

Germany Trade & Invest. Invest in Germany: Business Location Information and Investment Support Materials. –

Berlin: Germany Trade & Invest, 2023.

Hymer S. H. The International Operations of National Firms: A Study of Direct Foreign Investment. – Cambridge, MA:

MIT Press, 1976.

International Monetary Fund. World Economic Outlook, April 2024: Steady but Slow: Resilience amid Divergence. –

Washington, D.C.: IMF, 2024.

Department for Business and Trade. Invest in the UK: Official Guidance for Overseas Businesses. – London:

Department for Business and Trade, 2023.

Polish Investment and Trade Agency. Investment Incentives in Poland. – Warsaw: Polish Investment and Trade

Agency, 2023.

Qodirov B. O‘zbekistonda maxsus iqtisodiy zonalarning investitsion salohiyati // O‘zbekiston iqtisodiyoti. – 2023. – №

(1). – B. 34–51.

Singapore Economic Development Board. Annual Report 2022/23. – Singapore: Economic Development Board, 2023.

UNCTAD. World Investment Report 2024: Investment Facilitation and Digital Government. – Geneva: United Nations

Conference on Trade and Development, 2024.

Vernon R. International investment and international trade in the product cycle // The Quarterly Journal of Economics.

– 1966. – Vol. 80, No. 2. – P. 190–207. DOI: 10.2307/1880689.

World Bank. Doing Business 2020: Comparing Business Regulation in 190 Economies. – Washington, D.C.: World

Bank Group, 2019.

World Bank. Doing Business Historical Data. – Washington, D.C.: World Bank Group, 2023.

Yin R. K. Case Study Research: Design and Methods. 5th ed. – Los Angeles: SAGE Publications, 2014.

Zeng D. Z. How do special economic zones and industrial clusters drive China’s rapid development? // Policy Research

Working Paper. – Washington, D.C.: World Bank, 2011. – No. 5583. DOI: 10.1596/1813-9450-5583.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF-60-son “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi

O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni // Qonunchilik ma’lumotlari milliy bazasi. – 2022. https://

lex.uz/ru/docs/-5841063

Downloads

Published

2026-06-01
Loading...