QORAQALPOGʻISTON RESPUBLIKASI QISHLOQ XOʻJALIGIDA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH VA UNI OSHIRISHNING USTUVOR YOʻNALISHLARI

QORAQALPOGʻISTON RESPUBLIKASI QISHLOQ XOʻJALIGIDA SUV RESURSLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI KOMPLEKS BAHOLASH VA UNI OSHIRISHNING USTUVOR YOʻNALISHLARI

Authors

  • Raxim Shixiyev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20765494

Keywords:

Qoraqalpog‘iston Respublikasi, suv resurslari, suvdan foydalanish samaradorligi, qishloq xo‘jaligi, sug‘orish tizimi, suv tanqisligi, suv tejovchi texnologiyalar, irrigatsiya, melioratsiya, suv boshqaruvi, hududiy tahlil, barqaror rivojlanish, suv mahsuldorligi, sho‘r yuvish, suv resurslarini boshqarish

Abstract

Mazkur maqolada Qoraqalpog‘iston Respublikasida qishloq xo‘jaligida suv resurslaridan foydalanish
samaradorligi hududlar kesimida kompleks baholangan. Tadqiqot davomida 2024–2025-yillarga oid statistik ma’lumotlar
asosida suvdan foydalanish rejalari bajarilishi, sug‘oriladigan yerlar maydoni, sho‘r yuvish hajmi va suv yetishmovchiligi
darajasi tahlil qilingan. Natijalar tumanlar kesimida suv resurslaridan foydalanish samaradorligida sezilarli tafovutlar
mavjudligini ko‘rsatdi. Xususan, Nukus shahri va Nukus tumanida suvdan foydalanish samaradorligi yuqori, Qonliko‘l va
Chimboy tumanlarida esa nisbatan past darajada ekanligi aniqlandi. Suv resurslarini boshqarish samaradorligini oshirish
maqsadida irrigatsiya va drenaj tizimlarini modernizatsiya qilish, suv tejovchi texnologiyalarni keng joriy etish, suv hisobini
raqamlashtirish hamda suv taqsimoti mexanizmlarini takomillashtirish bo‘yicha ilmiy-amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.

Author Biography

Raxim Shixiyev

Qoraqalpoq davlat universiteti, professor v.b.

References

Molle F. (2008). “Why Enough Is Never Enough: The Societal Determinants of River Basin Closure”. International

Journal of Water Resources Development, 24(2), 217–226.

Perry C.J. (2011). “Accounting for Water Use: Terminology and Implications for Saving Water and Increasing

Production”. Agricultural Water Management, 98(12), 1840–1846.

Molden D. (Ed.) (2007). Water for Food, Water for Life: A Comprehensive Assessment of Water Management in

Agriculture. Earthscan Publishing and IWMI.

Rosegrant M.W., Koo J., Cenacchi N., Ringler C., Robertson R., Fisher M. (2014). “Food Security in a World of Natural

Resource Scarcity”. IFPRI Publication.

Shchedrin V.N., Vasilyev S.M., Slabunov V.V. Improving the efficiency of water use management of irrigation systems:

methodology and technology. 2020.

Pryajinskaya V.G. Metodicheskie podxody k otsenke effektivnosti vodopolzovaniya v oroshayemom zemledelii. –

Moskva, 2010.

Mirzayev B.S., Maqsudov M.M. Suv tejovchi texnologiyalarni qishloq xo‘jaligiga joriy etish samaradorligi. – Toshkent,

G‘ofurov Q.G. Sug‘oriladigan yerlar melioratsiyasi va suv resurslaridan samarali foydalanish. – Toshkent: Fan, 2016.

Xakimov R.X. Suv xo‘jaligini boshqarish va irrigatsiya tizimlari samaradorligini oshirish masalalari. – Toshkent, 2019.

Shixiyev R.M. Qoraqalpog‘iston Respublikasi qishloq xo‘jaligining resurs salohiyati tahlili va prognozi. AGRO ILM

jurnali, 5-son [117], 2025, 97–104-b.

· Shixiyev R.M. Qoraqalpog‘iston Respublikasida qishloq xo‘jaligi ishlab chiqarishini joylashtirish va ixtisoslashtirishda

suv resurslaridan samarali foydalanish muammolari. Yashil iqtisodiyot va taraqqiyot, 2025-yil iyun, №6, 1675–1681-b.

Downloads

Published

2026-04-01
Loading...