FAVQULOTDA VAZIYATLARDA SUV TOSHQINI VA SEL HOLATLARIDA AHOLI VA HUDUDLARINI HIMOYA QILISHGA SALBIY TA’SIR KO‘RSATUVCHI MUAMMOLI MASALALAR VA ULARNI BARTARAF QILUVCHI BULDOZER ISHCHI JIHOZI KONSTRUKSIYASI

G‘iyosjon Yangiboyev; To‘lqin Asqarxo‘jayev

doi:10.5281/zenodo.20751641

FAVQULOTDA VAZIYATLARDA SUV TOSHQINI VA SEL HOLATLARIDA AHOLI VA HUDUDLARINI HIMOYA QILISHGA SALBIY TA’SIR KO‘RSATUVCHI MUAMMOLI MASALALAR VA ULARNI BARTARAF QILUVCHI BULDOZER ISHCHI JIHOZI KONSTRUKSIYASI

Authors

G‘iyosjon Yangiboyev
To‘lqin Asqarxo‘jayev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20751641

Keywords:

favqulodda vaziyatlar, sel oqibatlari, suv toshqinlari, yer qazish mashinalari, buldozer, ishchi jihozlar, otval, toshli grunt, ish unumdorligi

Abstract

O‘zbekiston Respublikasida sodir bo‘layotgan favqulodda vaziyatlar, xususan, sel va suv toshqinlari oqibatlarini
tezroq bartaraf etish jarayonlarini o‘rganish muhim ahamiyatga ega. Bu jarayonda qo‘llaniladigan maxsus texnika
va buldozerlarning ishchi jihozlari konstruksiyalarini asoslash, ularning samaradorlik darajalarini baholash muhim jihatlardan
va asosiy omillardan biri hisoblanadi. Buldozerlarning ishchi jihoziga ta’sir etuvchi omillar gruntlarning fizik-mexanik
xossalariga qarab keskin o‘zgarishi mumkin. Toshli gruntda buldozer otvaliga tushadigan qarshilik kuchlari ortib ketadi,
shu sababli ishchi jihoz konstruksiyasi ushbu qarshilik kuchlarini yengishga xizmat qiladi. Agar otval oldida maksimal
grunt prizmasining to‘planishi ta’minlanmasa, bu ish unumdorligiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Toshli sel muhitidagi gruntlarni
qazishda ishchi tezlik katta ahamiyatga ega. Chunki toshlarning ishchi jihozga ta’siri natijasida qarshilik kuchlarining oshishi
ishchi tezlikning pasayishiga va ish unumdorligining kamayishiga olib keladi

Author Biographies

G‘iyosjon Yangiboyev

Toshkent davlat transport universiteti
“Muhandislik-texnologik mashinalar” kafedrasi tayanch doktoranti

To‘lqin Asqarxo‘jayev

Toshkent davlat transport universiteti
“Muhandislik-texnologik mashinalar” kafedrasi professori

References

Askarxodjayev T., Pirnaev S., Dzhumabaeva F., Yangiboev G., Idiev A. Development of Wear-Resistant Material

for Strengthening // AIP Conference Proceedings. — 2022. — Vol. 2432, Issue 1. — Article 030098. — DOI:

1063/5.0091543.

Asqarxo‘jayev T.I. Yer qazish va yo‘l-qurilish mashinalari hisobi va nazariyasi. — Toshkent: Fan va texnologiya, 2006.

— 272 b.

Баловнев В.И. и др. Дорожно-строительные машины и комплексы. — Москва–Омск: Изд-во СибАДИ, 2001. —

с.

Совершенствование конструкции и систем управления строительных машин: сб. науч. тр. — М.:

ВНИИстройдормаш, 1996. — 104 с.

Баловнев В.И. Определение параметров и выбор землеройных машин: учебное пособие. — М.; Омск: ЗАО

«Полиграф», 2010. — 224 с.

Бульдозеры и рыхлители / Б.З. Захарчук и др. — М.: Машиностроение, 1987. — 240 с.

Зеленин А.Н., Баловнев В.И., Керов И.П. Машины для земляных работ. — М.: Машиностроение, 1975. — 424 с.

Zelenin A.N., Balovnev V.I., Kerov I.P. Yer qazish mashinalari. — Moskva: Mashinostroenie, 1986. — 464 b.

Аскарходжаев Т.И., Янгибоев Ғ.Н. Анализ процесса копания селевой грунтовой массы отвалом бульдозера

с челюстным захватом и выступающей ножевой системой // Development of Science. — 2025. — Vol. 2. — С.

–150. — ISSN 3030-3907.

Асқарходжаев Т.И., Янгибоев Г.Н. Ўзбекистон ҳудудидаги сел хавфлари ва уни бартараф қилиш учун ер қазиш

техникаларини ишлатиш // Development of Science. — 2025.

FAVQULOTDA VAZIYATLARDA SUV TOSHQINI VA SEL HOLATLARIDA AHOLI VA HUDUDLARINI HIMOYA QILISHGA SALBIY TA’SIR KO‘RSATUVCHI MUAMMOLI MASALALAR VA ULARNI BARTARAF QILUVCHI BULDOZER ISHCHI JIHOZI KONSTRUKSIYASI

FAVQULOTDA VAZIYATLARDA SUV TOSHQINI VA SEL HOLATLARIDA AHOLI VA HUDUDLARINI HIMOYA QILISHGA SALBIY TA’SIR KO‘RSATUVCHI MUAMMOLI MASALALAR VA ULARNI BARTARAF QILUVCHI BULDOZER ISHCHI JIHOZI KONSTRUKSIYASI

Authors

DOI:

Keywords:

Abstract

Author Biographies

G‘iyosjon Yangiboyev

To‘lqin Asqarxo‘jayev

References

Downloads

Published

Issue

Section

License