HUDUDIY IQTISODIY RIVOJLANISHDA KICHIK BIZNESNING INSTITUTSIONAL OMILLARI

HUDUDIY IQTISODIY RIVOJLANISHDA KICHIK BIZNESNING INSTITUTSIONAL OMILLARI

Authors

  • Sardorbek Toirjonov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20751744

Keywords:

kichik biznes, institutsional omillar, hududiy iqtisodiy rivojlanish, biznes-iqlim, iqtisodiy o‘sish, regressiya tahlili, mintaqaviy siyosat, soliq yuklamasi, moliyaviy infratuzilma.

Abstract

Ushbu tadqiqotda O‘zbekiston Respublikasi mintaqalarida kichik biznesning rivojlanishiga ta’sir etuvchi
institutsional omillar kompleks tarzda o‘rganilgan. 2020–2025-yillardagi statistik ma’lumotlar, davlat dasturlari va normativ-
huquqiy bazaga asoslangan holda kichik biznesning hududiy iqtisodiy o‘sishga qo‘shayotgan hissasi miqdoriy va sifat
jihatidan tahlil qilingan. Regressiya tahlili, korrelyatsion ko‘rsatkichlar va panel model qo‘llanilgan holda institutsional omillar
— qonunchilik muhiti, moliyaviy infratuzilma, soliq yuklamasi, davlat ko‘magi va biznes-iqlim — bilan hududiy YaIM
o‘sishi o‘rtasidagi bog‘liqlik aniqlangan. Natijalar institutsional muhit sifati kichik biznes faolligi va hududiy iqtisodiy ko‘rsatkichlarga
sezilarli ta’sir ko‘rsatishini ko‘rsatadi. So‘nggi qismda amaliy tavsiyalar berilgan

Author Biography

Sardorbek Toirjonov

O‘zbekiston Respublikasi Davlat aktivlarini boshqarish agentligi
Ishlar boshqaruvchisi bo‘limi o‘rinbosari

References

Acemoglu D., Robinson J.A. Why Nations Fail: The Origins of Power, Prosperity, and Poverty. – New York: Crown

Publishers, 2012. – 544 p.

Ayyagari M., Beck T., Demirgüç-Kunt A. Small and Medium Enterprises Across the Globe: New Evidence. World Bank

Policy Research Working Paper No. 10412. – Washington, D.C.: World Bank, 2023.

Azimov B., Xasanov R. Kichik biznes va mintaqaviy nomutanosibliklar: O‘zbekiston tajribasi // O‘zbekiston iqtisodiy

jurnali. – 2023. – №4(18). – B. 45–62.

Baumol W.J., Litan R.E., Schramm C.J. Good Capitalism, Bad Capitalism, and the Economics of Growth and Prosperity.

– New Haven: Yale University Press, 2007. – 338 p.

De Soto H. The Mystery of Capital: Why Capitalism Triumphs in the West and Fails Everywhere Else. – New York:

Basic Books, 2000. – 275 p.

Driscoll J.C., Kraay A.C. Consistent Covariance Matrix Estimation with Spatially Dependent Panel Data // Review of

Economics and Statistics. – 1998. – Vol. 80, №4. – P. 549–560.

European Bank for Reconstruction and Development. Transition Report 2024–25: Committing to Change. – London:

EBRD Publications, 2024. – P. 88–102.

Hausman J.A. Specification Tests in Econometrics // Econometrica. – 1978. – Vol. 46, №6. – P. 1251–1271.

International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: 2025 Article IV Consultation — Staff Report. IMF Country Report

No. 25/047. – Washington, D.C.: International Monetary Fund, 2025. – 72 p.

Krugman P. Increasing Returns and Economic Geography // Journal of Political Economy. – 1991. – Vol. 99, №3. – P.

–499.

Ménard C., Shirley M.M. Handbook of New Institutional Economics. 2nd ed. – Berlin: Springer, 2022. – 1212 p.

North D.C. Institutions, Institutional Change and Economic Performance. – Cambridge: Cambridge University Press,

– 152 p.

OECD. SME Policy Index: Central Asia 2024 — Improving Governance for SME Development. – Paris: OECD

Publishing, 2024. – P. 187–223.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. 2024-yil uchun yillik hisobot. – Toshkent: O‘zbekiston Respublikasi Markaziy

banki, 2025. – 186 b.

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi “2022—2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi

O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-60-son Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/-5841063

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi “Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha mo‘ljallangan

ustuvor yo‘nalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qo‘shimcha choratadbirlari

to‘g‘risida”gi PF-21-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-8050769

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 10-noyabrdagi “Kichik va o‘rta biznesni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash

tizimini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-193-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-6658633

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 7-sentabrdagi “Kichik biznesni uzluksiz qo‘llab-quvvatlash” kompleks

dasturini takomillashtirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PQ-312-son qarori https://lex.uz/uz/docs/-7093832

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 26-sentabrdagi “Tadbirkorlik subyektlarini yangicha yondashuvlar

asosida qo‘llab-quvvatlash chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi PF-176-son Farmoni. https://lex.uz/ru/docs/-7746045

O‘zbekiston Respublikasi Milliy statistika qo‘mitasi. O‘zbekiston Respublikasida kichik biznes va xususiy tadbirkorlik:

statistik to‘plam. – Toshkent: Milliy statistika qo‘mitasi, 2025. – 214 b.

Porter M.E. The Competitive Advantage of Nations. – New York: Free Press, 1998. – 855 p.

Rodrik D. One Economics, Many Recipes: Globalization, Institutions, and Economic Growth. – Princeton: Princeton

University Press, 2008. – 263 p.

Shi Y., Mamadiyorov O. Institutional Quality and Small Enterprise Performance in Transition Economies: Evidence

from Central Asia // Journal of Comparative Economics. – 2024. – Vol. 52, №1. – P. 112–131.

Toshmatov A., Yusupov N. O‘zbekistonda kichik biznesning iqtisodiy o‘sishga ta’siri: empirik tahlil // Iqtisodiyot va

moliya jurnali. – 2024. – №2(24). – B. 12–28.

World Bank Group. Business Climate and Economic Growth: Global Evidence. World Bank Policy Research Working

Paper No. 10821. – Washington, D.C.: World Bank, 2024. – 48 p.

Xalqaro moliya korporatsiyasi. O‘zbekistonda kichik va o‘rta biznes: imkoniyatlar va to‘siqlar. – Toshkent: IFC

O‘zbekiston vakolatxonasi, 2025. – 96 b.

Downloads

Published

2026-06-01
Loading...