BANKLARARO LIKVIDLILIKNI BOSHQARISHDA SUN’IY INTELLEKT VA BIG DATA TEXNOLOGIYALARINI QO‘LLASH ISTIQBOLLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.20706661Keywords:
bank tizimi, raqamlashtirish, banklararo likvidlilik, Big Data, sun’iy intellekt, mashinali o‘rganish, Random Forest, neyron tarmoqlar, LCR, NSFR, stress-testlashAbstract
Tizimli raqamlashtirish va moliyaviy texnologiyalar (FinTech) transformatsiyasi sharoitida tijorat banklari
likvidliligini ta’minlash mexanizmlari tubdan o‘zgarmoqda. Banklararo likvidlilik bozori (Interbank Market) barqarorligini
ta’minlashda sun’iy intellekt (AI) va katta ma’lumotlar (Big Data) texnologiyalarini qo‘llashning nazariy-uslubiy hamda
empirik asoslari tahlil qilingan. An’anaviy chiziqli va retrospektiv tahlil modellarining cheklovlari aniqlanib, likvidlilik oqimlarini
prognozlashda mashinali o‘rganish (Machine Learning) algoritmlarining afzalliklari ekonometrik modellar asosida
asoslab berilgan. Tadqiqot natijalariga tayangan holda banklararo pul bozorida likvidlilik risklarini optimallashtirishga
qaratilgan mualliflik tavsiyalari ishlab chiqilgan.
References
Diamond, D. W., & Dybvig, P. H. (1983). Bank Runs, Deposit Insurance, and Liquidity. Journal of Political Economy,
(3), 401–419.
Allen, F., & Carletti, E. (2021). Financial Systemic Risk in the Era of Digitalization. Review of Financial Studies, 34(11),
–5158.
Saunders, A., & Allen, L. (2010). Credit Risk Measurement In and Out of the Financial Crisis: New Approaches to Value
at Risk and Other Paradigms. John Wiley & Sons.
Lopez, J., Corelli, A., & Martinez, R. (2023). Machine Learning Applications in Interbank Liquidity Risk Management.
Journal of Banking & Finance, 148, 106720.
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2026). Bank tizimining moliyaviy barqarorligi sharhi. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2020-yil 12-maydagi PF–5992-sonli “2020–2025-yillarga mo‘ljallangan
O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni: https://lex.uz/docs/-4811025
Basel Committee on Banking Supervision. (2013). Liquidity Coverage Ratio and Liquidity Risk Monitoring Tools. Basel.
Saunders, A., & Cornett, M. M. (2018). Financial Institutions Management: A Modern Perspective. McGraw-Hill
Education.
Manyika, J., et al. (2011). Big Data: The Next Frontier for Innovation, Competition, and Productivity. McKinsey Global
Institute.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.