TO‘G‘RIDAN-TO‘G‘RI XORIJIY INVESTITSIYALARNING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRINI BAHOLASH: MDH DAVLATLARI PANEL MA’LUMOTLARI ASOSIDA (2000–2021).

TO‘G‘RIDAN-TO‘G‘RI XORIJIY INVESTITSIYALARNING IQTISODIY O‘SISHGA TA’SIRINI BAHOLASH: MDH DAVLATLARI PANEL MA’LUMOTLARI ASOSIDA (2000–2021).

Authors

  • Azamat Saydullayev

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.20669219

Keywords:

to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, iqtisodiy o‘sish, panel ma’lumotlar, qat’iy effektlar modeli, inson kapitali, MDH davlatlari, Hausman testi

Abstract

Mazkur tadqiqotda to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalarning (FDI) iqtisodiy o‘sishga ta’siri Mustaqil Davlatlar
Hamdo‘stligining (MDH) o‘nta davlati misolida 2000–2021-yillar oralig‘ida o‘rganildi. Tahlil 220 ta kuzatuvdan iborat
balanslashgan panel ma’lumotlar to‘plamiga asoslanadi. Tadqiqotda Pooled OLS, qat’iy effektlar (Fixed Effects, FE), tasodifiy
effektlar (Random Effects, RE) hamda ikki tomonlama qat’iy effektlar modellari qo‘llanildi. Model tanlovi Hausman
testi natijalari asosida amalga oshirildi. Olingan natijalar FDI hajmining 1 foizga oshishi aholi jon boshiga to‘g‘ri keladigan
real YaIMning 0,05–0,08 foizga ortishiga olib kelishini ko‘rsatdi. Shuningdek, inson kapitali iqtisodiyotning absorbsion
qobiliyatini kuchaytiruvchi omil sifatida qo‘shimcha ijobiy ta’sir ko‘rsatishi aniqlandi. Institutsional sifat va savdo ochiqligi
ko‘rsatkichlari bo‘yicha olingan koeffitsiyentlar nazariy kutilmalarga mos keladi. Tadqiqot natijalari O‘zbekiston va boshqa
MDH davlatlarida investitsiya muhitini takomillashtirish hamda inson kapitalini rivojlantirishga qaratilgan siyosiy tavsiyalar
ishlab chiqish uchun muhim empirik asos bo‘lib xizmat qilishi mumkin.

Author Biography

Azamat Saydullayev

Toshkent davlat iqtisodiyot universitetining Samarqand filiali
Raqamli iqtisodiyot va axborot texnologiyalari kafedrasi dotsenti v.b.

References

Alfaro, L., Chanda, A., Kalemli-Ozcan, S., & Sayek, S. (2004). FDI and economic growth: The role of local financial

markets. Journal of International Economics, 64(1), 89–112.

Behname, M. (2012). Foreign direct investment and economic growth: Evidence from Southern Asia. Atlantic Review

of Economics, 2, 1–14.

Borensztein, E., De Gregorio, J., & Lee, J.-W. (1998). How does foreign direct investment affect economic growth?

Journal of International Economics, 45(1), 115–135.

Campos, N. F., & Kinoshita, Y. (2002). Foreign direct investment as technology transferred: Some panel evidence from

the transition economies. The Manchester School, 70(3), 398–419.

Dollar, D., & Kraay, A. (2004). Trade, growth, and poverty. The Economic Journal, 114(493), F22–F49.

Iamsiraroj, S. (2016). The foreign direct investment–economic growth nexus. International Review of Economics &

Finance, 42, 116–133.

Kornecki, L., & Raghavan, V. (2018). FDI and economic growth: An empirical study of selected CIS countries.

International Journal of Economics and Finance, 10(7), 88–98.

Lucas, R. E. (1988). On the mechanics of economic development. Journal of Monetary Economics, 22(1), 3–42.

Mileva, E. (2008). The impact of capital flows on domestic investment in transition economies (ECB Working Paper No. 871).

European Central Bank.

Nelson, R. R., & Phelps, E. S. (1966). Investment in humans, technological diffusion, and economic growth. American

Economic Review, 56(1/2), 69–75.

Downloads

Published

2026-06-01
Loading...