MINTAQAVIY SANOAT KORXONALARINING BIZNES JARAYONLARINI TAHLIL QILISH VA BAHOLASHNING ZAMONAVIY USULLARI (BPM, LEAN VA SIX SIGMA YONDASHUVLARI MISOLIDA)
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19890934Keywords:
BPM, Lean Manufacturing, Six Sigma, biznes jarayoni, DMAIC, qiymat oqimi, ILSS-BPM modeli, mintaqaviy korxona.Abstract
Maqolada mintaqaviy sanoat korxonalarining biznes jarayonlarini tahlil qilish va baholashning uchta
zamonaviy usuli — BPM, Lean Manufacturing va Six Sigma qiyosiy tarzda o‘rganilgan. Tadqiqot natijalari ushbu
metodologiyalarni integratsiyalashgan Lean Six Sigma BPM (ILSS-BPM) modeli asosida qo‘llashning samaradorligini
ko‘rsatdi. Model O‘zbekistonning Toshkent, Farg‘ona va Samarqand viloyatlaridagi 15 ta sanoat korxonasida sinovdan
o‘tkazilganda, jarayon sikli davomiyligi 22–28 % ga qisqargan, nuqson darajasi 35–42 % ga kamaygan va xodimlar unumdorligi
15–19 % ga oshgan. Maqolada har bir usulning kuchli va zaif tomonlari, qo‘llash sohalari hamda mintaqaviy korxonalar
sharoitidagi cheklovlari muhokama qilingan. BPM jarayon arxitekturasini tizimlashtiradi, Lean operatsion isroflarni
yo‘qotadi, Six Sigma esa sifat muammolarini statistik nazorat qiladi. Integratsiyalashgan yondashuv uchta metodologiyani
DMAIC aylanasi doirasida birlashtiradi va mintaqaviy sanoat korxonalari uchun eng maqbul yechim hisoblanadi
References
Marlon Dumas, Marcello La Rosa, Jan Mendling, Hajo A. Reijers Fundamentals of Business Process Management.
nd ed. — Berlin: Springer, 2018.
August-Wilhelm Scheer ARIS — Business Process Modeling. 3rd ed. — Berlin: Springer, 2000.
James P. Womack, Daniel T. Jones Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation. — New
York: Simon & Schuster, 2003.
Thomas Pyzdek, Paul Keller The Six Sigma Handbook. 5th ed. — New York: McGraw-Hill, 2018.
Jiju Antony, Ronald Snee, Roger Hoerl Lean Six Sigma: Yesterday, Today and Tomorrow // International Journal of
Quality & Reliability Management. — 2017. — Vol. 34, No. 7. — P. 1073–1093.
Michael L. George Lean Six Sigma for Service. — New York: McGraw-Hill, 2003.
John Jeston, Johan Nelis Business Process Management: Practical Guidelines to Successful Implementations. 3rd
ed. — London: Routledge, 2014.
Jan vom Brocke, Thomas Schmiedel, Jan Recker et al. Ten Principles of Good Business Process Management //
Business Process Management Journal. — 2014. — Vol. 20, No. 4. — P. 530–548.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil-28-yanvardagi PF-60-son Farmoni. “2022–2026-yillarga
mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”. https://lex.uz/ru/docs/-5841063
O‘zbekiston Respublikasi Statistika Agentligi. O‘zbekiston statistik to‘plami. — Toshkent, 2024.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.