TIJORAT BANKLARINING IQTISODIY XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH BOʻYICHA XORIJIY TAJRIBALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.19386876Keywords:
iqtisodiy xavfsizlik, tijorat banklari, xatarlarni boshqarish, moliyaviy barqarorlik, bank faoliyatini tartibga solish, likvidlik xavfi, stress-test, korporativ boshqaruv, kiberxavfsizlik, raqamli bank ishi, makroprudensial siyosat, xalqaro bank tajribasi.Abstract
Tijorat banklarining iqtisodiy xavfsizligini ta’minlash global moliyaviy beqarorlik, raqamli transformatsiya
va tizimli xatarlar kuchayib borayotgan sharoitda muhim ilmiy-amaliy masalaga aylanmoqda. Mazkur tadqiqot tijorat
banklarining iqtisodiy xavfsizligini mustahkamlash bo‘yicha xorijiy tajribani tahlil qilishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda
xalqaro me’yoriy-huquqiy bazalar, xatarlarni boshqarish amaliyoti va institutsional mexanizmlar o‘rganiladi. Qiyosiy
tahlilga asoslangan sifatli metodologiya doirasida Basel Committee on Banking Supervision tomonidan ishlab chiqilgan
Bazel III standartlari, shuningdek, Yevropa Ittifoqi va AQSh tajribasi baholandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki,
iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlash integratsiyalashgan xatarlarni boshqarish tizimlari, kapital yetarliligini tartibga solish,
stress-test mexanizmlari va raqamli xatarlarni monitoring qilish vositalari orqali amalga oshiriladi. Shu bilan birga, xalqaro
ilg‘or tajribalarni milliy iqtisodiy sharoitlarga moslashtirish zarurligi asoslab berildi. Tadqiqot tijorat banklarida moliyaviy
barqarorlik va institutsional chidamlilikni oshirishga qaratilgan metodologik yondashuvlarni takomillashtirishga xizmat
qiladi.
References
Bank for International Settlements. (2011). Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and
banking systems. https://www.bis.org/bcbs/basel3.htm
World Bank. (2018). Analyzing Banking Risk: A Framework for Assessing Corporate Governance and Risk
Management (4th ed.).
European Central Bank. (2023). The Single Supervisory Mechanism: European banking supervision.
Federal Reserve System. (2023). Comprehensive Capital Analysis and Review (CCAR). https://www.federalreserve.
gov/supervisionreg/ccar.htm
Anguren, R., et al. (2024). Bank capital requirements and risk-taking behavior: Evidence from developed markets.
Journal of Banking & Finance. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2024.107305
Gonchar, K., & Hohulenko, N. (2024). International and domestic experience in bank operational risk management.
Scientific Bulletin of Odessa National Economic University, 2(311), 45–52. https://doi.org/10.32680/2409-9260-2024-
-311-45-52
Abuzarqa, R. (2019). Banking risk management and Basel principles: Evidence from global financial systems.
SocioEconomic Challenges, 3(4), 45–55. https://doi.org/10.21272/sec.3(4).45-55.2019
Resti, A., & Sironi, A. (2007). Risk Management and Shareholders’ Value in Banking: From Risk Measurement Models
to Capital Allocation Policies. Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470514048
Hull, J. C. (2018). Risk Management and Financial Institutions (5th ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781119448113
Berger, A. N., & Bouwman, C. H. S. (2013). How does capital affect bank performance during financial crises? Journal
of Financial Economics, 109(1), 146–176. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2013.02.008
Basel Committee on Banking Supervision. (2019). Principles for effective risk data aggregation and risk reporting
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.