TIJORAT BANKLARINING IQTISODIY XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH BOʻYICHA XORIJIY TAJRIBALARI

TIJORAT BANKLARINING IQTISODIY XAVFSIZLIGINI TA’MINLASH BOʻYICHA XORIJIY TAJRIBALARI

Authors

  • Shavkat Uralov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19386876

Keywords:

iqtisodiy xavfsizlik, tijorat banklari, xatarlarni boshqarish, moliyaviy barqarorlik, bank faoliyatini tartibga solish, likvidlik xavfi, stress-test, korporativ boshqaruv, kiberxavfsizlik, raqamli bank ishi, makroprudensial siyosat, xalqaro bank tajribasi.

Abstract

Tijorat banklarining iqtisodiy xavfsizligini ta’minlash global moliyaviy beqarorlik, raqamli transformatsiya
va tizimli xatarlar kuchayib borayotgan sharoitda muhim ilmiy-amaliy masalaga aylanmoqda. Mazkur tadqiqot tijorat
banklarining iqtisodiy xavfsizligini mustahkamlash bo‘yicha xorijiy tajribani tahlil qilishga bag‘ishlangan bo‘lib, unda
xalqaro me’yoriy-huquqiy bazalar, xatarlarni boshqarish amaliyoti va institutsional mexanizmlar o‘rganiladi. Qiyosiy
tahlilga asoslangan sifatli metodologiya doirasida Basel Committee on Banking Supervision tomonidan ishlab chiqilgan
Bazel III standartlari, shuningdek, Yevropa Ittifoqi va AQSh tajribasi baholandi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki,
iqtisodiy xavfsizlikni ta’minlash integratsiyalashgan xatarlarni boshqarish tizimlari, kapital yetarliligini tartibga solish,
stress-test mexanizmlari va raqamli xatarlarni monitoring qilish vositalari orqali amalga oshiriladi. Shu bilan birga, xalqaro
ilg‘or tajribalarni milliy iqtisodiy sharoitlarga moslashtirish zarurligi asoslab berildi. Tadqiqot tijorat banklarida moliyaviy
barqarorlik va institutsional chidamlilikni oshirishga qaratilgan metodologik yondashuvlarni takomillashtirishga xizmat
qiladi.

Author Biography

Shavkat Uralov

Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti
Iqtisodiy va moliyaviy xavfsizlik kafedrasi mustaqil tadqiqotchisi

References

Bank for International Settlements. (2011). Basel III: A global regulatory framework for more resilient banks and

banking systems. https://www.bis.org/bcbs/basel3.htm

World Bank. (2018). Analyzing Banking Risk: A Framework for Assessing Corporate Governance and Risk

Management (4th ed.).

European Central Bank. (2023). The Single Supervisory Mechanism: European banking supervision.

Federal Reserve System. (2023). Comprehensive Capital Analysis and Review (CCAR). https://www.federalreserve.

gov/supervisionreg/ccar.htm

Anguren, R., et al. (2024). Bank capital requirements and risk-taking behavior: Evidence from developed markets.

Journal of Banking & Finance. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2024.107305

Gonchar, K., & Hohulenko, N. (2024). International and domestic experience in bank operational risk management.

Scientific Bulletin of Odessa National Economic University, 2(311), 45–52. https://doi.org/10.32680/2409-9260-2024-

-311-45-52

Abuzarqa, R. (2019). Banking risk management and Basel principles: Evidence from global financial systems.

SocioEconomic Challenges, 3(4), 45–55. https://doi.org/10.21272/sec.3(4).45-55.2019

Resti, A., & Sironi, A. (2007). Risk Management and Shareholders’ Value in Banking: From Risk Measurement Models

to Capital Allocation Policies. Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470514048

Hull, J. C. (2018). Risk Management and Financial Institutions (5th ed.). Wiley. https://doi.org/10.1002/9781119448113

Berger, A. N., & Bouwman, C. H. S. (2013). How does capital affect bank performance during financial crises? Journal

of Financial Economics, 109(1), 146–176. https://doi.org/10.1016/j.jfineco.2013.02.008

Basel Committee on Banking Supervision. (2019). Principles for effective risk data aggregation and risk reporting

Downloads

Published

2026-03-01
Loading...