SUG‘URTA SOHASINING IQTISODIY-HUQUQIY MOHIYATI VA RAQAMLI TRANSFORMATSIYA JARAYONLARI: NAZARIY ASOSLAR, MILLIY VA XORIJIY TAJRIBALAR
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18986236Keywords:
sug‘urta, sug‘urta hodisasi, sug‘urtalovchi, sug‘urta qildiruvchi, moliyaviy xavfsizlik, raqamli transformatsiya, Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimi (YAAT), elektron polislar, CRM/ERP tizimlari, sun’iy intellekt, fraud-kontrol tizimi, mulkiy manfaat, qonunchilik, sug‘urta bozori.Abstract
Maqolada sug‘urta sohasining tarixiy rivojlanishi, iqtisodiy va yuridik mohiyati hamda raqamli transformatsiya
jarayonlari tahlil qilinadi. Soha nafaqat iqtisodiy barqarorlik va moliyaviy xavfsizlikni ta’minlashda, balki fuqarolarning
mulkiy manfaatlarini himoya qilishda ham muhim instrument sifatida ko‘rib chiqiladi. Tarixiy manbalar sug‘urtaning
insoniyat taraqqiyotining dastlabki bosqichlaridan mavjud bo‘lganini ko‘rsatadi. Sug‘urta tizimi yuridik va iqtisodiy
kategoriya sifatida shakllangan bo‘lib, uning asosiy vazifasi sug‘urta hodisasi yuz berganda sug‘urtalanuvchilar yoki
sug‘urta qildiruvchilarning moliyaviy zararini kamaytirish hamda ularning mulkiy manfaatlarini himoya qilishdan iborat.
Zamonaviy davrda sug‘urta tizimining raqamli transformatsiyasi — Yagona avtomatlashtirilgan axborot tizimi (YAAT),
elektron polislar, CRM/ERP tizimlari, sun’iy intellekt hamda fraud-kontrol tizimlari orqali amalga oshirilishi sug‘urta
kompaniyalarining samaradorligini oshiradi va bozor shaffofligini ta’minlaydi. Maqolada shuningdek milliy qonunchilikni
takomillashtirish, xodimlarning raqamli kompetensiyasini oshirish va xorijiy tajribani tatbiq etish bo‘yicha tavsiyalar
keltirilgan.
References
Адамчук Н.Г. Мировой стракҳовой ринок на пути к глобализации. – М.: РОССПЕН, 2004. – 591 с.
Александрова М.М. Стракҳование: Учебно-методическое пособие. – К.: СУЛ, 2002. – 208 с.
Абдуракҳмонов И.Х., Казансева А.К., Носирова Г.А. Теория и практика стракҳования. Ўқув қўлланма. – Т.:
Молия-иқтисод, 2018. – 425 б.
Гомеля В.Б., Гуленти Д.С. Стракҳовой маркетинг (Актуалне вопросй методологии, теории и практики). Второе
издание. – М.: Анкил, 2000. – 128 с.
Загородний А.Г., Вознюк Г.Л. Стракҳование: Терминологический словар. 2-э дополненное издание. – Лвов:
Видавнитство “Бескид Бит”, 2002. – 104 с.
Shennaev X.M., Khalikulova G.T. Sug‘urta marketingi. O‘quv qo‘llanma. – T.: Yangi nashr, 2012. – 212 b.
Шикҳов А.К. Стракҳование: Учеб. пособие для студентов вузов. – М.: ЮнИТИ, 2000. – 431 с.
Юлдашев Р.Т. Стракҳовой бизнес. Словар-справочник. – М.: Анкил, 2000. – 272 с.
Qo‘ldoshev Q.M. Sug‘urta bozori. O‘quv qo‘llanma. – T.: Moliya-iqtisod, 2011. – 65 b.
Thoyts R. Insurance Theory and Practice. – 2010. – 340 p.
Cecchini P., Jopp F., Heinemann. The Incomplete European Market for Financial Services (ZEW Economics Studies
. – 2003. – 187 p.
Sloman J., Sutcliffe M. Economics for Business. – Harlow: 2001. – p. 111.
Krawczyk M.W., Trautmann S.T., van de Kuilen G. Catastrophic Risk: Social Influences on Insurance Decisions.
Theory and Decision, 2016, 1–18. doi:10.1007/s11238-016-0571-y
Beknozov N., Turg‘unov U. Sug‘urta: Manfaat va samaradorlik. // Hayot va qonun, 2004. – №1. – B. 41.
Yo‘ldoshev M., Tursunov Y. Sug‘urta faoliyati ahamiyati. // Bozor, pul va kredit, 2002. – №2. – B. 65.
Boblcheff C., Chaney T., Gollier C. Analysis of Systemic Risk in the Insurance Industry. The Geneva Risk and Insurance
Review, 2016, 41(1), 73–106. doi:10.1057/grir.2016.1
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.