SUN’IY INTELLEKT TIZIMLARIDA GIPERPARAMETRLARNI MATEMATIK OPTIMALLASHTIRISH USULLARI

SUN’IY INTELLEKT TIZIMLARIDA GIPERPARAMETRLARNI MATEMATIK OPTIMALLASHTIRISH USULLARI

Authors

  • Husan Arziqulov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18985560

Keywords:

sun’iy intellekt, giperparametr, matematik optimallashtirish, neyron tarmoq, mashinaviy o‘qitish, Bayes optimallashtirish, metaevristika, model aniqligi

Abstract

Ushbu maqolada sun’iy intellekt tizimlarida giperparametrlarni matematik optimallashtirish usullari
o‘rganiladi. Tadqiqotda klassik yondashuvlar — qo‘lda sozlash, grid search va random search, shuningdek zamonaviy
yondashuvlar — Bayes optimallashtirish, metaevristik algoritmlar hamda adaptiv qidiruv strategiyalari qiyosiy tahlil qilinadi.
Giperparametrlarni to‘g‘ri tanlash modelning aniqligi, umumlashuv qobiliyati va hisoblash samaradorligiga sezilarli ta’sir
ko‘rsatishi asoslab beriladi. Maqolada ikki darajali matematik model taklif etilib, unda ichki qatlamda model parametrlari,
tashqi qatlamda esa giperparametrlar optimallashtirilishi ko‘rsatiladi.

Author Biography

Husan Arziqulov

Navoiy davlat universiteti dotsenti


References

Russell, S., Norvig, P. Artificial Intelligence: A Modern Approach. – New Jersey: Prentice Hall, 2020.

Das, D., Sadiq, A. S., Mirjalili, S. Optimization Algorithms in Machine Learning: A Meta-heuristics Perspective. –

Singapore: Springer, 2025.

Awasthi, M. K., Kumar, S., Saini, D. Artificial Intelligence Techniques in Mathematical Modeling and Optimization. –

London: Routledge, 2026.

Leon, F., Hulea, M., Gavrilescu, M. Advances in Artificial Intelligence: Models, Optimization and Machine Learning. –

Mathematics, MDPI Journal, 2022.

Yang, L., Shami, A. On Hyperparameter Optimization of Machine Learning Algorithms: Theory and Practice. – arXiv

preprint, 2020.

Downloads

Published

2026-03-01
Loading...