AHOLI MOLIYAVIY SAVODXONLIGINI OSHIRISH ORQALI YASHIRIN IQTISODIYOTNI QISQARTIRISH MEXANIZMLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18912376Keywords:
Moliyaviy savodxonlik, yashirin iqtisodiyot, fiskal barqarorlik, soliq madaniyati, moliyaviy inklyuziya, fiskal chek, budjet daromadlari, monitoring indikatorlariAbstract
Ushbu maqolada moliyaviy savodxonlikni ommalashtirish yashirin iqtisodiyot ko‘lamini qisqartirishga xizmat
qiluvchi muhim institutsional vosita sifatida tadqiq etilgan. Tadqiqotda mamlakat moliyaviy barqarorligini mustahkamlash
nuqtayi nazaridan soliq bazasining kengayishi, budjet daromadlarining barqaror o‘sishi va fiskal rejalashtirishning
aniqligini oshirishga xizmat qiluvchi omillar tahlil qilingan.
Tadqiqot doirasida moliyaviy savodxonlikning ta’sir mexanizmlari sifatida moliyaviy inklyuziyaning kengayishi, raqamli
to‘lovlar ulushining ortishi, “chek madaniyati”ning shakllanishi hamda iste’molchilarning moliyaviy huquqlari to‘g‘risidagi
bilimlarning oshishi alohida ko‘rib chiqilgan. Shuningdek, soliq savodxonligi va soliq madaniyatini rivojlantirish iqtisodiy
operatsiyalar shaffofligini ta’minlashga, naqdsiz to‘lovlar ulushini oshirishga, xaridlarning rasmiylashtirilish darajasini
kuchaytirishga hamda soliqlarni ixtiyoriy to‘lashni rag‘batlantirishga xizmat qilishi ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
References
Oʻzbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 8-apreldagi 210-son qarori “2025–2030-yillarda davlat
moliyasini boshqarish tizimini takomillashtirish strategiyasi toʻgʻrisida”. – URL: https://www.lex.uz/uz/docs/-7469803
Deléchat C., Medina L. What Is the Informal Economy? // Finance & Development. – 2020. – Vol. 57. – No. 4. – P.
–55. – URL: https://www.imf.org/en/publications/fandd/issues/2020/12/what-is-the-informal-economy-basics
Schneider F. Size and Measurement of the Informal Economy in 110 Countries around the World. – IMF Working
Paper WP/02/30. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2002. – URL: https://www.imf.org/external/pubs/ft/
wp/2002/wp02030.pdf
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). OECD/INFE 2023 International Survey of Adult
Financial Literacy. – Paris: OECD Publishing, 2023. – URL: https://www.oecd.org/content/dam/oecd/en/publications/
reports/2023/12/oecd-infe-2023-international-survey-of-adult-financial-literacy_8ce94e2c/56003a32-en.pdf
Baer K., Barra P., Benitez J.C. Closing the Gap: How Tax Administration Performance Shapes Compliance. – IMF
Working Paper WP/25/209. – Washington, DC: International Monetary Fund, 2025. – URL: https://www.imf.org/-/
media/files/publications/wp/2025/english/wpiea2025209.pdf
World Bank. Financial Inclusion Overview. – Washington, DC: World Bank, 2023. – URL: https://www.worldbank.org/
en/topic/financialinclusion
Schneider F., Buehn A., Montenegro C. Shadow Economies All over the World: New Estimates for 162 Countries from
to 2007. – Policy Research Working Paper 5356. – Washington, DC: World Bank, 2010. – URL: https://www.
econstor.eu/bitstream/10419/180622/1/1027874333.pdf
OECD. Digitalisation of Financial Services. – Paris: OECD Publishing, 2023. – URL: https://www.oecd.org/finance/
digitalisation-financial-services.htm
OECD. Tax Morale and Compliance. – Paris: OECD Publishing, 2023. – URL: https://www.oecd.org/tax/tax-moraleand-
compliance.htm
Aliyeva M., Ubaydullayeva D. Elektron to‘lov tizimining iqtisodiy muomalani soddalashtirishdagi ahamiyati // Наука и
технология в современном мире. – 2025. – № 4(33). – С. 14–16. – DOI:10.5281/zenodo.17798559. – URL: https://
in-academy.uz/index.php/zdift/article/view/67394
Israilov F. Uzbekistan digital banking & fintech trends 2024 — LinkedIn post // LinkedIn. – 2024. – 01 iyul. –
-T6SN
By 2030, Uzbekistan Plans to Double Fintech Investment and Join the Global Fintech Index // UzDaily. – 19 Sep.
index/
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Global Financial Literacy Survey // OECD. –
URL: https://www.oecd.org/financial/education/global-financial-literacy-survey.htm
Suryono R.R., Budi I., Purwandari B. Challenges and Trends of Financial Technology (FinTech): A Systematic Literature
Review // Information. – 2020. – Vol. 11. – No. 12. – Article 590. – URL: https://www.mdpi.com/2078-2489/11/12/590
OECD. Behavioural Insights Toolkit for Regulatory Policy. – Paris: OECD Publishing, 2019. – URL: https://www.oecd.
org/gov/regulatory-policy/behavioural-insights-toolkit.htm
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.