AUDITORLIK TEKSHIRUVINI REJALASHTIRISHDA XAVF-XATARLARNI BAHOLASHNING INNOVATSION USULLARI VA ULARNI OPTIMALLASHTIRISH YO‘LLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18875955Keywords:
Auditni rejalashtirish, auditorlik xavfi, risk-menejment, xavfga asoslangan yondashuv (RBA), nazorat xavfi, ichki xavf, aniqlamaslik xavfi, innovatsion metodlar, audit sifatini oshirish, resurslarni optimallashtirish, XAS (Xalqaro audit standartlari).Abstract
Ushbu maqolada auditorlik tekshiruvini rejalashtirish bosqichining samaradorligini oshirishda xavf-xatarlarni
baholashning o‘rni va ahamiyati tadqiq etilgan. Tadqiqotning dolzarbligi raqamli iqtisodiyot sharoitida auditorlik sub’ektlari
faoliyatining murakkablashuvi va an’anaviy audit usullarining yetarsizligi bilan izohlanadi. Maqolada muallif tomonidan
auditni rejalashtirishda “risk-based approach” (xavfga asoslangan yondashuv) modelini qo‘llashning metodologik asoslari
ishlab chiqilgan. Shuningdek, rejalashtirish jarayonida nazorat xavfi va ichki xavfni (inherent risk) aniqlashda inson omilini
kamaytirishga qaratilgan innovatsion skoringsiz tahlil usullari taklif etilgan. Tadqiqot natijasida rejalashtirish bosqichida
resurslarni (vaqt va xodimlar) to‘g‘ri taqsimlash orqali audit sifatini 25-30% ga oshirish imkoniyatlari asoslab berilgan
References
Ibragimov A.K., Sugirbayev B.B. Auditorlik faoliyati. Darslik. – Toshkent: “Iqtisod-Moliya”, 2021. – 112-115-betlar.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Qarori. “Auditorlarni sertifikatlashtirish tizimini takomillashtirish va auditorlik
tashkilotlari faoliyati sifatini oshirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”, 04.08.2021 yildagi PQ-5210-son.//
O‘zbekiston Respublikasining Qonuni. “Auditorlik faoliyati to‘g‘risida” gi O‘RQ-677-son, 25.02.2021 y.// https://lex.uz/
docs/5308421
International Standard on Auditing (ISA) 315 (Revised 2019). “Identifying and assessing the risks of material
misstatement”– 45-60 p.// https://www.ifac.org/system/files/publications/files/ISA-315-Revised-2019_0.pdf
Mardonov Sh.T. Auditorlik tekshiruvini rejalashtirish metodologiyasini takomillashtirish. Iqtisodiyot fanlari bo‘yicha
falsafa doktori (PhD) dissertatsiyasi avtoreferati. – Toshkent, 2020. – 22-25-betlar.
Arens E.A, Lobbek J.K. Audit. – M. Finansi i statistika, 2011. – 560s.
Adams R. Osnovi audita. – M.Audit, YUNITI, 1995. – 398 s
Xalqaro audit standarti (ISA 530). “Audit Sampling”. – 12-18 p.// https://www.ifac.org/system/files/publications/files/
ISA-530.pdf
Gulyamova F.G. Auditni rejalashtirishda tahliliy amallarni qo‘llash metodikasi. “Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar”
ilmiy elektron jurnali. – 2021.–№3. http://iqtisodiyot.tsue.uz/sites/default/files/maqolalar/21_F_Gulyamova.pdf
Daminov I.A. Auditorlik tekshiruvida risklarni baholashning zamonaviy yondashuvlari. “Moliya” jurnali. – 2022. – №
– 88-92-betlar.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.