TIJORAT BANKLARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI: AN’ANAVIY BANKING TIZIMIDAN NEOBANKLARGA O‘TISH MUAMMOLARI VA ISTIQBOLLARI

TIJORAT BANKLARINING RAQAMLI TRANSFORMATSIYASI: AN’ANAVIY BANKING TIZIMIDAN NEOBANKLARGA O‘TISH MUAMMOLARI VA ISTIQBOLLARI

Authors

  • Sardor Shokirov

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.18811550

Keywords:

raqamli transformatsiya, neobanklar, fintech, tijorat banki, ochiq banking, API integratsiya, raqamli banking, O‘zbekiston moliya tizimi

Abstract

Ushbu maqolada tijorat banklarining raqamli transformatsiya jarayoni, an’anaviy banking tizimidan
neobanklarga o‘tishning iqtisodiy va texnologik jihatlari tadqiq etiladi. Tadqiqotda O‘zbekiston, Rossiya Federatsiyasi,
Qozog‘iston va Yevropa Ittifoqi mamlakatlarining neobank rivojlanish tajribasi qiyosiy tahlil usulida o‘rganiladi. IMRAD
metodologiyasi asosida tuzilgan ushbu maqola raqamli transformatsiyaning asosiy haydovchi kuchlarini, an’anaviy
banklarning tarkibiy cheklovlarini, neobanklarning raqobat afzalliklarini va O‘zbekiston sharoitida yuzaga keladigan o‘ziga
xos muammolarni aniqlaydi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, O‘zbekiston tijorat banklari 2019–2024-yillar oralig‘ida
raqamli xizmatlar hajmini 340% ga oshirgan bo‘lsa-da, neobank formatiga to‘liq o‘tish uchun me’yoriy-huquqiy muhit,
infratuzilma va kadrlar salohiyati sohasida yechilmagan muammolar saqlanib qolmoqda. Maqola tijorat banklarining
raqamli transformatsiyasini jadallashtirishga qaratilgan siyosiy tavsiyalar bilan yakunlanadi

Author Biography

Sardor Shokirov

Buxoro davlat universiteti
Buxgalteriya hisobi va statistika kafedrasi o‘qituvchisi

References

Allen, F., Gu, X., & Jagtiani, J. (2021). A survey of fintech research and policy discussion. Review of Corporate Finance,

(3–4), 259–339. https://doi.org/10.1561/114.00000007

Arner, D. W., Barberis, J., & Buckley, R. P. (2020). FinTech, RegTech, and the reconceptualization of financial

regulation. Northwestern Journal of International Law & Business, 37(3), 371–413.

Bank for International Settlements (BIS). (2022). The rise of digital money. BIS Working Papers, No. 1025. Basel: BIS.

Christensen, C. M. (1997). The innovator’s dilemma: When new technologies cause great firms to fail. Harvard

Business Review Press.

Deloitte Insights. (2023). Digital banking maturity 2023: The state of digital banking globally. Deloitte Digital.

Demirguc-Kunt, A., Klapper, L., Singer, D., & Ansar, S. (2022). The Global Findex Database 2021: Financial inclusion,

digital payments, and resilience in the age of COVID-19. World Bank Group.

Gomber, P., Koch, J. A., & Siering, M. (2017). Digital finance and FinTech: Current research and future research

directions. Journal of Business Economics, 87(5), 537–580.

McKinsey & Company. (2023). Global banking annual review 2023: The great banking transition. McKinsey Global

Institute.

Philippon, T. (2019). The fintech opportunity. NBER Working Paper No. 22476. National Bureau of Economic Research.

Vives, X. (2019). Digital disruption in banking. Annual Review of Financial Economics, 11, 243–272.

O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. (2024). Bank tizimida raqamli moliya xizmatlari to‘g‘risidagi yillik hisobot

Toshkent: O‘zbekiston Markaziy banki.

Khasanov, B., & Yuldashev, A. (2022). O‘zbekiston bank sektorining raqamlashuv darajasini kompleks baholash:

metodologiya va natijalar. Iqtisodiyot va moliya jurnali, 4(2), 45–63.

O‘zbekiston Respublikasi Moliya vazirligi. (2023). Moliyaviy savodxonlik milliy so‘rovnomasi natijalari 2023. Toshkent.

Ubaydullayev, S. (2023). O‘zbekistondagi mobil banking: MDH mamlakatlari bilan qiyosiy tahlil. Banking va moliya

tadqiqotlari, 6(1), 12–28.

Downloads

Published

2026-02-01
Loading...