BOJXONA TIZIMINI RAQAMLASHTIRISHDAGI MAVJUD MUAMMOLAR TAHLILI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18725838Keywords:
bojxona tizimi, raqamlashtirish muammolari, institutsional cheklovlar, axborot infratuzilmasi, kiberxavfsizlik, maʼlumotlar sifati, raqamli boshqaruvAbstract
Mazkur maqolada bojxona tizimini raqamlashtirish jarayonida yuzaga kelayotgan asosiy muammolar
kompleks tahlil qilinadi. Tadqiqotda raqamli texnologiyalarni joriy etish jarayonidagi institutsional nomuvofiqliklar, normativhuquqiy
cheklovlar, axborot infratuzilmasining yetarli darajada rivojlanmaganligi, maʼlumotlar sifati va kiberxavfsizlik bilan
bogʻliq xatarlar ilmiy asosda yoritiladi. Shuningdek, inson kapitali va tashkiliy boshqaruv omillarining raqamlashtirish
samaradorligiga taʼsiri baholanadi. Xalqaro va milliy tajriba tahlili asosida bojxona tizimini raqamlashtirishdagi mavjud
muammolar tizimlashtirilib, ularni bartaraf etish boʻyicha ilmiy-amaliy xulosalar shakllantiriladi. Tadqiqot natijalari bojxona
boshqaruvini takomillashtirish va raqamli transformatsiyani izchil amalga oshirish uchun muhim nazariy hamda amaliy
ahamiyatga ega.
References
North, D.C. (1990) Institutions, institutional change and economic performance. Cambridge: Cambridge University
Press.
OECD (2019) Digital government review: Enhancing the digital transformation of the public sector. Paris: OECD
Publishing.
UNCTAD (2021) Digitalization and sustainable customs systems. Geneva: United Nations Conference on Trade and
Development.
UNCTAD (2025) ASYCUDA Programme: Digital trade facilitation and customs modernization. Geneva: UNCTAD.
World Bank (2019) Doing Business 2019: Training for reform. Washington, DC: World Bank.
World Bank (2020) Logistics Performance Index 2020. Washington, DC: World Bank.
World Customs Organization (WCO) (2021) WCO data strategy. Brussels: World Customs Organization.
World Customs Organization (WCO) (2022) Digital customs and risk management. Brussels: World Customs
Organization.
World Trade Organization (WTO) (2017) Trade Facilitation Agreement. Geneva: World Trade Organization.
Hoekman, B. and Nicita, A. (2020) Trade policy, trade costs, and developing country trade. World Development, 127,
pp. 1–14.
Baker, P., Jarvis, S. and Brown, T. (2020) Artificial intelligence and risk management in customs administration. Journal
of International Trade Management, 14(2), pp. 45–63.
Usmanaliyev, F. (2022) Raqamli bojxona tushunchasi va bojxonani raqamli transformatsiya qilishning o‘ziga xos
jihatlari. Iqtisodiyot va innovatsion texnologiyalar, 4-son, 85–94-betlar.
Otakulova, U. (2023) The ways of improving digital customs in customs authorities of Uzbekistan. Raqamli iqtisodiyot
ilmiy elektron jurnali, 2-son, 41–52-betlar.
Ergashev, Q.E. (2023) O‘zbekiston Respublikasida raqamli bojxona xizmatlarining rivojlanishining o‘ziga xos
xususiyatlari. Zamonaviy davlat va innovatsion taraqqiyot (ZDIT) jurnali, 3-son, 66–78-betlar.
Raxmatullaev, N. (2024) Bojxona boshqaruvini raqamlashtirish: samaradorlik va shaffoflikni oshirish imkoniyatlari. Ilmfan
va innovatsiya, 1-son, 146–148-betlar.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 27.04.2022 yildagi “Bojxona maʼmuriyatchiligini yanada takomillashtirishga
doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PF-122-son Farmoni // https://lex.uz/docs/-5998615
O‘zbekiston Respublikasi Davlat bojxona qo‘mitasi (2023) Elektron bojxona xizmatlarini rivojlantirish bo‘yicha
konsepsiya. Toshkent.
Single Window Information System (2020) Customs e-services and interagency data exchange. https://singlewindow.
uz
World Customs Journal (2019) Single window implementation under the WTO Trade Facilitation Agreement. World
Customs Journal, 13(2), pp. 5–18.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.