GAZ TA’MINOTIDA YO‘QOTISHLARNI KAMAYTIRISHNING IQTISODIY ASOSLARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.18642924Keywords:
gaz ta’minoti, energiya yo‘qotishlari, iqtisodiy samaradorlik, xarajat–foyda tahlili, raqamli monitoring, resurs tejamkorligi.Abstract
Ushbu maqolada gaz ta’minoti tizimida yuzaga keladigan texnologik va tijorat yo‘qotishlarini kamaytirishning
iqtisodiy asoslari kompleks tarzda tahlil etiladi. Tadqiqot gaz tarmoqlaridagi yo‘qotishlarning omillari, ularning korxona
xarajatlari hamda energiya samaradorligiga ta’siri, shuningdek, yo‘qotishlarni qisqartirish orqali erishiladigan iqtisodiy
natijalarni aniqlashga qaratilgan.
Maqolada ochiq statistik ma’lumotlar asosida yo‘qotishlarni kamaytirishga xizmat qiluvchi chora-tadbirlar — texnologik
modernizatsiya, raqamli monitoring tizimlarini joriy etish, zamonaviy hisob va nazorat mexanizmlarini tatbiq etish
hamda boshqaruv jarayonlarini optimallashtirish — iqtisodiy nuqtai nazardan baholanadi. Xarajat–foyda tahlili asosida
yo‘qotishlarni qisqartirishga yo‘naltirilgan investitsiyalarning rentabellik darajasi aniqlanadi.
Tadqiqot natijalari gaz ta’minoti tizimida yo‘qotishlarni kamaytirish resurslardan samarali foydalanishni kengaytirish
bilan birga, korxonalar moliyaviy barqarorligini mustahkamlashini ko‘rsatadi. Olingan xulosalar energetika siyosatini
takomillashtirish va infratuzilma boshqaruvini rivojlantirish jarayonida amaliy ahamiyat kasb etadi
References
International Energy Agency (IEA). Gas Market Report 2024. Paris: IEA Publications, 2024.
World Bank. Reducing Energy Losses in Gas Infrastructure: Economic and Policy Perspectives. Washington, DC:
World Bank Publications, 2022
O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. O‘zbekiston energetika sektori bo‘yicha rasmiy statistika hisobotlari.
Toshkent, 2023.
“Hududgazta’minot” AJ. Gaz ta’minoti tizimida yo‘qotishlarni kamaytirish bo‘yicha ichki tahliliy hisobot. Toshkent, 2022.
Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD). Infrastructure Efficiency and Economic Returns
in Energy Systems. Paris: OECD Publishing, 2021.
European Commission. Energy Infrastructure Loss Reduction Study. Brussels: European Commission Publications,
International Energy Forum (IEF). Digital Transformation and Loss Management in Gas Networks. Riyadh: IEF
Secretariat, 2022.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2026 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.