GLOBAL DARAJADA FAOLIYAT YURITADIGAN BRONLASH TIZIMLARINING ILG‘OR XORIJ TAJRIBALARI
DOI:
https://doi.org/10.5281/zenodo.17979397Keywords:
onlayn bronlash tizimlari, OTA, onlayn sayohat agentliklari, Booking Holdings, Expedia, Trip.com, raqamli transformatsiya, turizm iqtisodiyoti, mobil bronlash, sun’iy intellekt.Abstract
Ushbu maqola global miqyosda faoliyat yuritadigan onlayn bronlash tizimlarining dunyo mamlakatlaridagi
ilg‘or tajribalarini chuqur tahlil qilishga bag‘ishlangan. Tadqiqot doirasida 10 ta yetakchi mamlakat – Qo‘shma Shtatlar,
Xitoy, Buyuk Britaniya, Germaniya, Hindiston, Yaponiya, Avstraliya, Singapur, Birlashgan Arab Amirliklari va Braziliya
bozorlarining iqtisodiy ko‘rsatkichlari kompleks o‘rganilgan. Tadqiqot metodologiyasi sifatida qiyosiy tahlil, statistik
ma’lumotlarni sintez qilish hamda ekonometrik modellashtirish usullari qo‘llanilgan. Natijalar shuni ko‘rsatdiki, 2024-yilda
global onlayn sayohat bozori hajmi 600 mlrd AQSh dollaridan oshgan bo‘lib, onlayn bronlash tizimlari (OTA) umumiy
sayohat industriyasining 70 foizidan ortiq ulushini egallagan. Booking Holdings kompaniyasi 24 mlrd dollar daromad
bilan yetakchilik qilgan bo‘lsa, Expedia Group 13,6 mlrd dollar, Airbnb esa 11,1 mlrd dollar daromad ko‘rsatgan. Xitoyda
Trip.com Group 53,3 mlrd yuan (7,35 mlrd dollar) daromad bilan mahalliy bozorning 54,7 foiz ulushini nazorat qilmoqda.
Hindistonda onlayn sayohat bozori hajmi 51 mlrd dollarga yetib, mobil bronlashlar ulushi 66,67 foizni tashkil etgan.
Singapur esa OTA penetratsiyasi eng yuqori (78 foiz) bo‘lgan davlat sifatida ajralib turadi. Tadqiqot xulosalariga ko‘ra,
sun’iy intellekt texnologiyalarining integratsiyasi, mobil ilovalar rivoji va shaxsiylashtirilgan xizmatlar taklifi bronlash
tizimlarining raqobatbardoshligini belgilovchi asosiy omillar hisoblanadi. O‘zbekiston turizm sektorini rivojlantirishda
xorijiy tajribadan samarali foydalanish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
Statista. (2024). Online travel market size worldwide, 2017-2030. https://www.statista.com
Mordor Intelligence. (2024). China online travel market size & share report, 2024-2030.
Global Market Insights. (2024). Online travel market size & share: Statistics report, 2024-2032.
Phocuswright. (2024). Global online travel overview report.
Booking Holdings. (2024). Annual report 2024. https://ir.bookingholdings.com
Expedia Group. (2025). Fourth quarter and full year 2024 results.
Airbnb. (2024). Annual report 2024. https://investors.airbnb.com
Trip.com Group. (2025, February). Q4 2024 earnings press release.
IMARC Group. (2024). India online travel market report, 2024-2033.
Buhalis D. (2003). eTourism: Information technology for strategic tourism management. Pearson Education.
Gretzel U., Werthner H., Koo C., & Lamsfus C. (2015). Conceptual foundations for understanding smart tourism
ecosystems. Computers in Human Behavior, 50, 558-563.
Skift Research. (2025). Short-term rentals: Market share analysis 2024.
Business of Apps. (2025). Travel app revenue and usage statistics 2025.
Simon-Kucher. (2024). Sustainable travel report 2024.
European Travel Commission. (2024). European tourism trends & prospects report 2024.
Downloads
Published
Issue
Section
License
Copyright (c) 2025 MUHANDISLIK VA IQTISODIYOT

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.