МАGNEZIAL BOG‘LOVCHI МАТЕRIALLAR ISHLAB CHIQARISHDA SANOAT CHIQINDILARNI FOYDALANISHNING DUNYO VA O‘ZBEKISTON MIQYOSIDAGI HOLATI.

МАGNEZIAL BOG‘LOVCHI МАТЕRIALLAR ISHLAB CHIQARISHDA SANOAT CHIQINDILARNI FOYDALANISHNING DUNYO VA O‘ZBEKISTON MIQYOSIDAGI HOLATI.

Authors

  • Rahimjon Jalilov
  • Gulistan Orazimbetova

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.17763709

Keywords:

magnezial bog‘lovchi materiallar; sanoat chiqindilari; metallurgiya shlaklari; texnogen xomashyo; qayta ishlash texnologiyalari; ekologik xavfsizlik; energiya tejamkorlik; innovatsion materiallar; O‘zbekiston sanoati; chiqindilardan foydalanish samaradorligi

Abstract

Ushbu maqolada magnezial bog‘lovchi materiallar ishlab chiqarishda sanoat chiqindilaridan foydalanishning
jahon va O‘zbekiston miqyosidagi holati tahlil qilinadi. Dunyo tajribasida metallurgiya shlaklari, qoldiq magnezit, texnogen
xomashyo va boshqa sanoat chiqindilarini qayta ishlash orqali arzon, ekologik xavfsiz va energiya tejamkor magnezial
bog‘lovchilar olishning samarali texnologiyalari shakllangan. O‘zbekiston sanoatida yil sayin hosil bo‘layotgan chiqindilar
miqdorining ortib borishi ushbu resurslarni qayta ishlash jarayonlarini faollashtirishni taqozo etadi. Maqolada mahalliy
korxonalarda chiqindilardan foydalanish darajasi, mavjud muammolar, texnologik imkoniyatlar hamda ularni magnezial
bog‘lovchilarga yo‘naltirishning iqtisodiy va ekologik afzalliklari asoslab beriladi. Tadqiqot natijalari ushbu yo‘nalishni
rivojlantirish bo‘yicha taklif va tavsiyalarni ham o‘z ichiga oladi.

Author Biographies

Rahimjon Jalilov


Andijon mashinasozlik instituti,
noorganik moddalar va ular asosidagi
materiallar texnologiyasi doktoranti

Gulistan Orazimbetova

Andijon mashinasozlik instituti
“Kimyoviy tehnologiya” kafedrasi mudiri professor

References

Smith, J., Brown, T., & Wilson, R. (2020). Basalt fiber waste: Chemical composition and applications. Journal of

Material Science, 55(3), 1123–1135. https://doi.org/10.1016/j.jmat.2020.03.004

International Journal of Composite Materials, Vol. 9, No. 2, 2021. https://doi.org/10.1016/j.matchemphys.2018.02.021

Liu, Z., Zhang, Y., & Chen, X. (2019). Thermal properties of basalt fiber and its industrial waste. Construction and

Building Materials, 205, 345–352. https://doi.org/10.1016/j.conbuildmat.2019.02.044

Тохтамишев И.Р. и др., “Базальтовые волокна в строительстве”, 2022.

Lee, J., & Park, H. (2020). Environmental impact of basalt fiber production and its waste management. Journal of

Cleaner Production, 256, 120312. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2020.120312

Ahmed, S. M., & Khan, R. T. (2019). Mechanical properties of materials containing basalt fiber waste. International

Journal of Engineering Science, 47(6), 654–663. https://doi.org/10.1080/ijengsci.2019.0654

Zhang, W., & Shen, Y. (2018). Recycling of basalt fiber waste in construction materials. Journal of Industrial Ecology,

(5), 1024–1035. https://doi.org/10.1111/jiec.12789

Wilson, P., & Taylor, M. (2021). Comprehensive review of basalt fiber residue utilization in composite technologies.

Composite Science and Technology, 150, 87–97. https://doi.org/10.1016/j.compscitech.2021.02.005

Green, R., & White, T. (2017). Basalt fiber waste: Properties and potential applications in construction. Applied

Sciences, 7(9), 934. https://doi.org/10.3390/app7090934

S.G. Fedorov, “Kompozitsion materiallar texnologiyasi”, Moskva, 2018.

Downloads

Published

2025-11-01
Loading...